Spionnenbaas krijgt ontslag omdat hij CIA liet begaan

De directeur van de Italiaanse militaire inlichtingendienst moet het veld ruimen. Vermoedelijk had hij weet van een ontvoering van een oud-imam in 2003 door de CIA....

De Italiaanse regering legt de laatste hand aan een wetsontwerp dat voorziet in de aanpassing van de twee inlichtingendiensten, de militaire inlichtingendienst SISMI en de algemene inlichtingendienst SISDE. Van allebei worden de bevoegdheden herzien. Opwindender is dat van beide ook de directeur zal worden vervangen. In het geval van de directeur van de militaire inlichtingendienst, Nicolò Pollari, valt die vervanging niet los te zien van diens vermeende betrokkenheid bij de ontvoering van oud-imam Abu Omar in Milaan in februari 2003.

Terwijl de directeur van de algemene Italiaanse inlichtingendienst, Mario Mori, de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, is er geen formele reden om zijn collega Pollari eveneens de wacht aan te zeggen. Officieel wordt nog niet gerept van een rechtstreeks verband met Pollari’s optreden bij de geruchtmakende ontvoeringszaak, maar verscheidene Italiaanse politici en functionarissen leggen dat verband wel.

Als Pollari inderdaad moet opstappen, onder welk formeel voorwendsel dan ook, dan zal hij het eerste slachtoffer zijn van samenwerking tussen Europese nationale instituties enerzijds en Amerikaanse anderzijds, waarbij bestaande wetgeving werd genegeerd ten faveure van de geallieerde loyaliteit.

Abu Omar werd op klaarlichte dag ontvoerd zonder dat de Italiaanse autoriteiten ingrepen. Een jaar later, toen hij in Egypte voorwaardelijk in vrijheid was gesteld, liet Abu Omar weten destijds door de Amerikaanse inlichtingendienst te zijn opgepakt, verhoord en naar Egypte gebracht; ook zei hij te zijn gemarteld. De vraag rees of de Italiaanse autoriteiten, de inlichtingendiensten en op de achtergrond de regering van Silvio Berlusconi, daarvan vooraf op de hoogte waren geweest en er misschien zelfs wel hun goedkeuring aan hadden verleend.

Ruim een jaar geleden heeft het Milanese parket, dat de ontvoering in onderzoek had genomen, de arrestatie bevolen van dertien Amerikaanse staatsburgers die ten tijde van de ontvoering in Italië voor de CIA werkzaam waren. Geen van hen was inmiddels meer in het land. Maar sinds afgelopen zomer lijkt de zaak in een stroomversnelling geraakt. Justitie zou de zaak binnenkort voor de rechter willen brengen en onder de 39 te dagvaarden verdachten zou ook Pollari zijn. Tot dusverre heeft hij iedere betrokkenheid bij de ontvoeringszaak, voorwetenschap incluis, ontkend.

Die ontkenning is er niet overtuigender op geworden nadat bekend werd dat justitie afgelopen zomer de opname kreeg van een gesprek tussen twee van zijn ondergeschikten, allebei hooggeplaatste spionnen. In hun onderhoud zou duidelijk gemotiveerd worden beweerd dat Pollari de opdracht had verstrekt.

Abu Omar zit in Egypte in de gevangenis en maakte van daaruit de zaak niet overzichtelijker door eind verleden week te verklaren dat Pollari hem twee miljoen euro heeft laten bieden als hij een verklaring zou ondertekenen waarin hij zegt dat de ontvoering nooit heeft plaats gevonden en dat hij vrijwillig naar Egypte was teruggekeerd.

Als de rechtzaak tegen de CIA-spionnen en hun Italiaanse collega’s inderdaad wordt doorgezet, zal dat buitengewoon pijnlijk worden voor de Italiaanse overheid. Geen zinnig mens gelooft dat de Italiaanse regering destijds niet van de ontvoering op de hoogte is gebracht. Maar het pijnlijkst zou zijn wanneer de betrokkenheid van Italiaanse instituties en dus de overheid bij illegale Amerikaanse acties in Europese rechtstaten onomstotelijk zou komen vast te staan. Veel Europese regeringen hebben een kwaad geweten als het gaat om het oogluikend toestaan van acties van de Amerikanen op hun grondgebied in de strijd tegen het terrorisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden