Spinnen met scheepsbouwers en andere duurzaamheidsprojecten

Met het oog op de krimpende arbeidsmarkt ondersteunt het ministerie van Sociale Zaken bedrijven bij het gezond, gelukkig en productief houden van hun werknemers.

Bilderberghotel De Klepperman in Hoevelaken. Kamermeisjes van de Bilderbergketen mogen samen de bedden opmaken. 'We zien dat ze er zo meer plezier in hebben en dat de fysieke klachten afnemen.' Beeld Foto Bart Mühl

'We hebben een hypotheek op de wereld genomen en we moeten nu beginnen met terugbetalen.' Tex Gunning, directeur van AkzoNobel, spreekt als boegbeeld van een grootschalig duurzaamheidsproject van de regering 25 bedrijven toe. Hervormen moeten we, als we de problemen met de krimpende arbeidsmarkt willen overwinnen.

In Papendorp kwamen bedrijven samen die een voortrekkersrol innemen in duurzame bedrijfsvoering. Op uitnodiging van demissionair minister Kamp van Sociale Zaken wisselden ze van gedachten over de sombere vooruitzichten op de arbeidsmarkt en hoe zij die kunnen aanpakken met duurzame initiatieven.

De beroepsbevolking neemt in de komende dertig jaar af met driekwart miljoen, rekende het CBS uit. Werknemers gezond, gelukkig en productief houden begint nu, als het aan Kamp ligt. 'Als werkgevers over voldoende mensen willen blijven beschikken, dan is het belangrijk huidig en toekomstig personeel langer, gezonder en gemotiveerd aan het werk te houden', zegt hij.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid begon vorige week met het miljoenenproject om Nederlandse bedrijven te ondersteunen in hun 'duurzame inzetbaarheid'. Hoe zorg je voor gezonde, tevreden medewerkers die hun geld waard zijn, was de hamvraag in Papendorp.

'We worden dikker en platter', zegt Gunning. 'We vreten en zuipen en verhalen dat op de maatschappij, die onze ziekenhuisrekening moet betalen. We moeten er samen voor zorgen dat werknemers gezond blijven, hun kennis op peil houden en hun werktempo behouden. De tijden van gegarandeerde pensioenen, doorbetaalde vakantiedagen en extraatjes van de zaak zijn voorbij. Eigen verantwoordelijk begint nu.'

Duurzame inzetbaarheid heeft niets te maken met het betalen van de oudedagsvoorziening van de babyboomers, zegt Gunning. 'Het individu moet weer onderdeel worden van de maatschappij.'

Wat abstracte taal, maar de vijfentwintig afgevaardigden van de uitgenodigde bedrijven zijn het roerend met Gunning eens. Allemaal hebben ze zich het hoofd gebroken over het welzijn van hun personeel. De methode van Stichting Buurtzorg Nederland is uiterst effectief, zegt directeur Jos de Blok. 'Zorg ervoor dat je zo min mogelijk tijd en energie kwijt raakt aan papierwerk. Bij ons wíl iedereen doorwerken nadat ze 65 jaar zijn geworden.'

Buurtzorg werkt met zelfsturende teams zonder management, en dat model zorgt voor gemotiveerd, verantwoordelijk personeel. 'Het werk zelf is niet zwaar, maar mooi. Iedereen werkt er met plezier en ik zelf sta als directeur ook zelf in de wijk om te verplegen. Door je personeel zelf verantwoordelijkheid en vertrouwen te geven, zul je zien dat ze het zelf ook oppakken.'

In het bedrijfsleven wordt niet meer gelezen of gestudeerd, stelt Gunning, men ontwikkelt zich niet en raakt daardoor ontevreden en vastgeroest. 'Bij AkzoNobel gaan we eens per week de natuur in. Niet iedereen zit daar op te wachten, maar de boodschap dat wij voor onze medewerkers willen zorgen wordt begrepen.'

Ook Siemens heeft een succesformule, menen ze. 'We doen aan jobrotation. Om de zoveel jaar krijgen medewerkers een andere baan binnen het bedrijf aangeboden. Daardoor hebben we zeer weinig ziekteverzuim en blijft de kennis op peil. En we hebben bijna geen uitstroom naar de AOW.'

Scheepsbouw Nederland heeft een duurzame methode ontwikkeld om werknemers aan zich te binden. 'Wij leiden onze eigen mensen op en bieden ze dan een baan aan, anders verdwijnt deze specifieke scheepsbouwkennis. Bovendien zorgen we dat ze fit blijven - regelmatig organiseren we een spinningmarathon en dan zit iedereen op de fiets. We zijn allemaal gelijk en spinnen samen voor een goed doel, zoals het Kankerfonds.'

De bedrijven zijn het over één ding eens; het wantrouwmodel is passé. Werknemers groeien door ze vertrouwen te geven, vindt iedereen. Hotelketen de Bilderberg laat zijn personeel van hotel wisselen, als ze dat willen.

'We geven de kamermeisjes nog steeds 15 minuten voor één kamer, maar ze mogen ook beslissen om samen de bedden op te maken. We zien dat ze er zo meer plezier in hebben en dat de fysieke klachten afnemen', legt Els van Batum enthousiast uit.

De MetaalUnie biedt werknemers leescursussen aan ('6 procent van Nederland is ongeletterd. Bij ons zitten ze dus ook', legt directeur Van Straalen uit), bij Het Kadaster maken ze werk van open gesprekken en een transparante cultuur en bij industrieel bedrijf Novo Nordisk is de kantine overgegaan op gezond, groen voedsel en worden anti-rookcursussen aangeboden. Kamp is trots, zegt hij. 'Jullie zijn geweldig bezig.'

Er volgen nog drie bijeenkomsten met nog 75 duurzame bedrijven. Daarna presenteert Kamp zijn bevindingen aan de minister-president die de adviezen over werkgevers in heel Nederland zal verspreiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.