Spijbelen?

Sinds twee jaar kunnen ook leerlingen worden vervolgd wegens ontduiking van de leerplichtwet. Een aantal ouders en scholieren moest zich gisteren verantwoorden voor de kantonrechter in Arnhem....

Iris Wassenaar, voorlichtster Onderwijsinspectie in Utrecht: 'U moet niet bij ons zijn. Leerplicht valt onder de gemeenten.'

Hubert van Buijtenen, consulent leerlingzaken in stadsdeel Amsterdam-zuid: 'Ter preventie van spijbelen hebben we voor vrijwel het gehele voortgezet onderwijs een zorgbreedtecommissie. Raar woord, hè. Daarin zitten het Pedagogisch-Psychologisch Instituut Amsterdam, een schoolarts, een leerplichtambtenaar en de schooldirecties. In die commissie worden leerlingen met te verwachten problemen besproken, of leerlingen die al problemen hebben. Een spijbelaar met psycho-sociale problemen kan worden verwezen naar een Riagg of de jeugdhulpverlening. Dat werkt heel goed. In Arnhem gaat het, geloof ik, om extra vakantieverlof waarvoor geen toestemming is gegeven. Dat probleem kennen we ook in Amsterdam. We hebben dat jaren geleden aangepakt. Ouders vragen nu keurig om extra vakantiedagen. Wordt dat geweigerd dan controleren we op school of ze zich aan het verbod houden. Zo niet dan kan een proces-verbaal volgen.

'Als leerplichtigen met geen stok de school zijn in te krijgen, zoeken we een leer-werktraject waarmee we proberen de leerling in het reguliere onderwijs te laten terugkeren. Lukt dat ook niet en is er thuis veel mis, dan is er altijd nog de kinderbescherming en justitie. In Amsterdam-zuid is het spijbelen door het preventieve beleid flink teruggelopen, als je ziet wat ik op dit moment binnenkrijg.'

A.P.T. Boerboom, afdeling jeugd- en zedenzaken van de Arnhemse politie: 'Daar kan ik geen zinnig woord over zeggen. Over de omvang van het spijbelen bestaan hier geen cijfers en er is bij mijn weten ook geen onderzoek naar gedaan. Het krijgt van ons geen extra aandacht. We zijn wel op eigen initiatief en in samenwerking met ambtenaren van leerplichtzaken naar gokhallen en dergelijke in de binnenstad geweest. Daar spraken we jongelui aan. Als ze niet aannemelijk konden maken dat ze vrij waren, nam de leerplichtambtenaar de zaak over. Hij voerde dan een gesprek met de ouders en de schoolleiding. Eventueel maakte hij proces-verbaal op. Maar we houden ons niet systematisch bezig met spijbelen. De tijd daarvoor ontbreekt ons.'

Ellen Hendriks, hoofd administratie van een taugé-kwekerij in Arnhem, en moeder van drie kinderen waarvan er nog een op de middelbare school zit: 'Mijn tweede dochter spijbelde, ze ging gewoon niet naar school. De schoolleiding was erg coulant, wat ik niet leuk vond. Ze werd de klas uitgezet en mocht dan een tijd de lessen niet volgen. De school zou dat aan de ouders moeten laten weten. Ik heb de schooldirectie erop aangesproken, maar die zei telkens: ach, het valt wel mee. Met mijn dochter heb ik natuurlijk ook gesproken, achteraf, nadat ze het me vertelde. Mijn oudste dochter kreeg bij verzuim ten minste nog een briefje van school ter ondertekening door de ouders mee.'

J.C.E.M. van Dijk, conrector op het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam: 'Wij proberen alert op spijbelen te reageren. Elke ochtend gaat de conciërge de klassen langs. Zijn kinderen afwezig zonder dat gemeld te hebben dan worden de ouders gebeld. Is er gespijbeld, dan krijgt het kind extra werk mee naar huis, bijvoorbeeld voor het vak dat gemist is. Ik weet niet in welke mate er wordt gespijbeld, maar ik heb het gevoel dat we het redelijk in de hand hebben. Het is ook niet zo dat leerlingen dagen of weken wegblijven. Als we bang zijn dat een leerling door spijbelen afglijdt, komt er een gesprek met de vertrouwensdocent. Die probeert achter de oorzaak van het spijbelgedrag te komen. Vluchtgedrag? Problemen in het gezin? Vervolgens proberen we met het team deze leerling binnen boord te houden. Nee, spijbelen is niet vakafhankelijk, het heeft te maken met de sterkte van de docent.'

Mark, vwo-scholier van zeventien jaar, zit met een zwijgzame klasgenoot in de Amsterdamse koffieshop Choice Exact: 'We spijbelen niet, we hebben gewoon vrij. Examentijd. Maar we kennen het vak wel. Soms is lekker klooien in de stad of een meid gewoon wat belangrijker. Dat extra huiswerk dat we krijgen, wat stelt dat nou voor? Bij mijn ouders drijft de bui ook gauw over. Geen probleem. Nee, ik doe het niet om leraren niet te hoeven zien, dan kon ik wel altijd op straat zijn. Die begrijpen zichzelf niet eens. Soms is het verstandig dat ik niet aan een proefwerk begin. School is beter dan werken, dat wel.'

Henk Thomas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden