Spierballentaal van president Obama in Polen

Barack Obama betuigde in een vlammende toespraak in Warschau zijn steun aan de door Rusland bedreigde landen in Oost-Europa. 'Polen zal nooit alleen staan.'

WARSCHAU - De Amerikaanse president Barack Obama heeft tijdens een vlammende toespraak in het centrum van Warschau zijn solidariteit uitgesproken met Oost-Europa. Hij beloofde de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio te versterken en sprak zijn onvoorwaardelijke steun uit voor een onafhankelijk Oekraïne. 'De tijd van rijken en invloedssferen is voorbij', zei Obama met een verwijzing naar wat hij de Russische agressie noemde op de Krim en in het oosten van Oekraïne.


'Polen zal nooit alleen staan', zei hij tot tevredenheid van duizenden aanwezigen, waarna hij één voor één nog vier andere door Rusland bedreigde landen opsomde: Estland, Litouwen, Letland en Roemenië. 'Dit zijn niet alleen woorden', verwees hij naar het beroemde artikel 5 van de NAVO over wederzijdse bijstand, 'maar onbreekbare verplichtingen.' Naast de nieuwe Oekraïense president Petro Porosjenko en vele Oekraïners was nog een tiental staats- en regeringsleiders aanwezig in Warschau.


De steunbetuiging van Obama sluit aan bij het Europees 'geruststellingsinitiatief' dat Obama dinsdag bij zijn aankomst in Warschau had aangekondigd. Daarin beloofde de Amerikaanse president met de steun van het Congres 1 miljard dollar vrij te maken voor de militaire samenwerking met Oost-Europa. In Polen en de nieuwe NAVO-lidstaten wordt al langer aangedrongen op een grotere Amerikaanse aanwezigheid in hun regio. Op zijn beurt beloofde de Poolse president Bronislaw Komorowski om de defensieuitgaven te verhogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product, de door de NAVO gestelde norm.


In zijn toespraak maakte Obama duidelijk dat de Amerikaanse betrokkenheid niet ophoudt aan de grenzen van de NAVO. Onder het Poolse motto 'geen vrijheid zonder Solidariteit' beloofde hij zowel Oekraïne als Moldavië en Georgië logistieke steun. Eerder had Obama al nieuwe strafmaatregelen in het verschiet gesteld als Moskou de toestand verder laat escaleren. Tijdens zijn ontmoeting met Porosjenko noemde hij de nieuwgekozen president een 'verstandige keuze'. Voor Porosjenko was het zijn eerste buitenlandse bezoek sinds hij vorige maand de verkiezingen won. Opvallend is dat hij eerst Obama heeft ontmoet, en niet de Russische president Vladimir Poetin.


Om zijn solidariteit met Oost-Europa te betuigen stuurde Washington vorige maand al zeshonderd militairen naar Polen en de Baltische Staten, maar die werden door de betrokken landen als onvoldoende beschouwd. Bovendien waren de voorbije jaren twijfels gerezen over de Amerikaanse betrokkenheid. Nadat Obama in 2009 had afgezien van de bouw van een raketschild in hun land, voelden veel Polen zich door Washington in de steek gelaten.


Zijn toespraak stond in het teken van de vijfentwintigste verjaardag van de val van het communisme. Het was woensdag een kwart eeuw geleden dat in Polen gedeeltelijk vrije verkiezingen werden gehouden. Die draaiden uit op een verpletterende overwinning van de vrije vakbond Solidariteit en zouden in het voormalige Oostblok het einde van het communisme inluiden. De Amerikaanse president prees de voortrekkersrol van Polen.


Met zijn toespraak op de markt van Warschau sloot Obama de eerste etappe van zijn vierdaags bezoek aan Europa af. Woensdagmiddag vloog de Amerikaanse president naar Brussel voor een top van de G7. De rijkste industrielanden kwamen daar voor het eerst bijeen sinds Rusland vanwege zijn annexatie van de Krim uit de organisatie werd verwijderd.


Vandaag wordt Barack Obama in Frankrijk verwacht voor de herdenking van de geallieerde landing in Normandië, zeventig jaar geleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden