Spielberg van de komedie

In Ghostbusters was hij de sidekick, maar Harold Ramis maakte ook de film Ground Hog Day, die religieuze fans maar blijven analyseren.

KEVIN TOMA

De Steven Spielberg van de komedie, zo is hij weleens genoemd. Anderen vergeleken hem liever met Boeddha of Elvis Presley. Zoals Elvis de Amerikaanse muziek overhoop gooide met zijn rock 'n' roll-liedjes, zo veranderde Harold Ramis het gezicht van de Amerikaanse komedie.

Als geen andere filmmaker van zijn tijd liet hij zien hoe subversief, anarchistisch én puberaal lachfilms konden zijn, zonder dat hun hart daarmee op de verkeerde plaats belandde.

Ramis overleed afgelopen maandag in Chicago aan de gevolgen van een auto-immuunziekte, 69 jaar oud. Zelf zei hij ooit dat hij met twee, hoogstens vier producties zijn voetnoot in de filmgeschiedenis had verdiend. Hoewel hij niet verklapte welke films hij bedoelde, laten de belangrijkste zich gemakkelijk raden. Zo kent het publiek Ramis' spitse, sympathieke brillengezicht vooral van zijn acteerdebuut in Ghostbusters (Ivan Reitman, 1984) en Ghostbusters II (1989), waarin hij optreedt als de nerdy sidekick van spokenjagers Bill Murray en Dan Aykroyd.

Als cineast maakte de kruidenierszoon uit Chicago één onbetwist meesterwerk: Ground Hog Day (1993), wederom met Bill Murray, ditmaal als weerman die dezelfde dag alsmaar opnieuw beleeft. De instant-klassieker laat zich nog steeds door alle mogelijke gezindten tot op het bot analyseren. 'Al naar gelang met wie je spreekt is het een joodse, christelijke, boeddhistische of existentialistische film, een metafoor voor psychoanalyse en een instrument voor motivatiesprekers en levenscoaches', zei Ramis in 2009. 'Dankzij deze film ben ik welkom in elke ashram, synagoge, kerk en meditatieruimte in het land.'

Ramis, die zijn carrière begon als moppenredacteur bij tijdschrift Playboy, had vooral veel invloed met de superieur onzinnige komedies die hij aan het begin van zijn carrière schreef dan wel regisseerde: Animal House (1978), Meatballs (1979), Stripes (1981) en zijn regiedebuut Caddyshack (1980), waarin golfer Chevy Chase het aan de stok krijgt met een aartsvervelende grondeekhoorn. Zijn werk is de reden dat zovelen van ons komedies zijn gaan maken', zei komediemeester Judd Apatow als reactie op Ramis' dood. Apatow gaf Ramis een rol als Seth Rogens vader in de romantische komedie Knocked Up (2007) en produceerde ook diens laatste film, de geflopte bijbelkomedie Year One (2009).

Ramis, die goed kon schermen, zelf vilten hoeden maakte en leerde skiën door op tv naar skiërs te kijken, had weinig op met wezenloze vervolgfilms. 'Ik moet er niet aan denken op mijn 77ste Caddyshack XII te regisseren', zei hij in 1993. Eén sequel had hij evenwel graag gemaakt: de laatste jaren verheugde hij zich erg op Ghostbusters III.

Het kwam er niet van. Bill Murray had geen trek en al in 2010 werd Ramis geveld door de ziekte die hem uiteindelijk het leven zou kosten. 'Dat hij nu de antwoorden mag vinden die hij altijd zocht', twitterde collega-Ghostbuster Dan Aykroyd maandag.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden