Speurhonden naar Japan

Van onze verslaggeefsterMaud Effting

AMSTERDAM - Vier particulieren vertrekken morgen op eigen initiatief met speurhonden naar Japan om na de tsunami naar lijken of overlevenden te zoeken. De actie brengt de Nederlandse overheid in verlegenheid, omdat Nederlandse identificatieteams vooralsnog niet welkom zijn in Japan.


'Japan heeft ons gericht gevraagd geen ongenodigde hulp te sturen', aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. De vier Nederlanders trekken zich daar weinig van aan en bestrijden dat ze in de weg zullen lopen.


Het kleine team van de stichting Signi Zoekhonden wil twaalf dagen in Japan blijven, betaalt alles zelf en slaapt in eigen tenten. Hun vier Mechelse herders zijn zowel getraind in het zoeken naar doden als naar overlevenden.


De Nederlanders hebben al eerder helpen zoeken bij rampen, zoals de aardbevingen in Haïti en Pakistan, orkaan Katrina en de tsunami in Thailand. In Haïti lokaliseerden ze honderden doden onder het puin en vonden ze samen met andere teams één overlevende. Ook in Nederland zoeken ze geregeld naar vermisten.


Ondertussen krijgen officiële Nederlandse teams nog altijd geen opdracht naar Japan te vertrekken. 'Er ligt geen Japans verzoek om hulp, en daarom gaan we niet', zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Het is volgens hem 'twijfelachtig' of de Japanse douane de Nederlanders door zal laten met hun honden.


Maar Janette Kruit (52) van Signi Zoekhonden heeft dat wel vaker meegemaakt: 'We zijn gewend onze eigen weg te zoeken. Ook in Pakistan wilden ze ons eerst niet hebben. Maar toen we er eenmaal waren, raakten we aan de praat met de militairen. Vervolgens konden we met hun vrachtwagens mee en wezen de honden aan op welke plekken gegraven kon worden. Die soldaten waren dolblij dat ze iets konden doen.'


De meeste speurhonden worden alleen getraind om overlevenden te zoeken. Dat hun honden ook doden vinden, levert dankbare nabestaanden op: 'Toen we in Pakistan waren, werd ik aangesproken door een vrouw van een bankier die onder een ingestorte bank zou liggen. De laag puin was vier meter dik, maar onze honden slaagden erin hem te vinden. De man was overleden, maar die vrouw was zielsgelukkig dat ze hem terug had.'


Of neem de vader uit Haïti die hun vertelde dat hij zijn dochtertje onder het puin hoorde roepen. 'Toen we onze honden lieten zoeken, bleek ze toch dood te zijn. Dat was natuurlijk verschrikkelijk, maar die man had wel zekerheid. Hij wist waar hij moest zoeken.'


Kuit is in het dagelijks leven assistente van een dierenarts, met wie ze nu ook naar Japan vertrekt. Ze werken altijd zelfstandig. 'Wij sluiten ons nooit aan bij reddingsteams, want dan sta je heel lang op elkaar te wachten. Wij markeren liever de plekken, en laten het dan aan anderen over om te gaan graven.'


Eén keer werkten ze wel samen, in Haïti, waar een levende vrouw onder het puin vandaan werd gehaald. 'Maar dat duurde dus tien uur. Toen stond ik me echt te verbijten. Ik dacht: ja, maar honderd meter verderop ligt er misschien nog een overlevende onder het puin. En die moet nu gewoon tien uur wachten.'


Hun honden worden getraind met kleren van overledenen die ze van een begrafenisondernemer krijgen. Opvallend is dat ze onderscheid kunnen maken tussen dood of levend. 'Bij een overlevende blaft hij met zijn snuit naar het puin: dan verwacht hij dat iemand een balletje gooit. Bij een overledene blaft de hond met zijn snuit naar ons toe.' Al vinden ze meestal alleen maar doden. 'Omdat wij geen officieel team zijn, komen we vaak later aan.'


Toch loopt het op eigen houtje betreden van een rampgebied niet altijd soepel. Hoe westerser, hoe moeizamer. 'In Amerika duurde het na Katrina dagen voordat we aan de slag konden. Wij dachten: zet ons aan het werk. Maar niemand durfde een beslissing over ons te nemen. Dat zou ons ook in Japan kunnen nekken.'


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden