Spelverruwing

MET DE VERENIGING van Effectenbezitters (VEB) is het net als met de vakbonden. Hoe slechter het gaat op de beurs of in de economie, des te meer werk hebben ze....

Nu de aandelenkoersen dalen, zijn beleggers steeds vaker de pineut. Voor velen is het moeilijk dit verlies onder het motto 'pech gehad' zomaar te accepteren en steeds meer aandeelhouders zullen proberen een deel van hun geld terug te krijgen. De meeste nieuwe leden van de VEB hebben veel geld verloren met aandelen Worldonline en proberen dat nu met hulp van de VEB terug te krijgen.

De strijd tussen aandeelhouders en bedrijven wordt steeds grimmiger. 'Er is sprake van spelverruwing', meent P. de Vries, directeur van de VEB. Bedrijven dreigen de VEB steeds vaker met een tegenclaim, omdat de VEB-actie een negatieve invloed zou hebben op de koersen. Met het oog op felle juridische gevechten reserveert de VEB voor volgende jaar een half miljoen gulden extra.

Tussen bedrijven en beleggers gaat het vooral mis bij beursintroducties en overnames. Bij introducties wordt negatieve informatie achtergehouden, zodat de introductiekoers lekker hoog ligt en er veel geld binnenkomt. De beursgang van Wordonline is hiervan volgens de VEB een goed voorbeeld. Bij gewenste overnames gebeurt het omgekeerde. Om de prijs voor de koper te drukken, wordt gunstige informatie achtergehouden.

Als aandeelhouders bij een overname niet willen gehoorzamen, passeert het bedrijf hen vaak gewoon. Dat kan door een overname te presenteren als een juridische fusie. Of door alle bezittingen te verkopen, waardoor een aandeel op den duur niets anders vertegenwoordigt dan een hand kasgeld. Deze truc hanteerde automatiseerder Baan om te kunnen worden overgenomen door Invensys.

Aandeelhouders kunnen niet net als vakbonden staken, als ze het oneens zijn met de bedrijfsleiding. Hen wacht vaak niets anders dan juridische procedures te voeren en te hopen op een schikking. De klagers krijgen gelijk of niet. Bij het aanspannen van juridische procedures maakt het niet uit met hoeveel klagers er zijn. Heel anders dan bij stakingen. Het is dus zeer de vraag of de VEB profiteert van het toegenomen ledenaantal.

Daarbij komt dat procedures tegen bedrijven zich lang kunnen voortslepen. Bij Philips duurde het negen jaar voordat aandeelhouders, die slachtoffer waren van verkeerde informatie, compensatie kregen.

Voorlopig lijkt de dreiging vooral te komen uit de hoek van de verzekeraars en pensioenfondsen. Vroeger stemden deze grote beleggers met de voeten. Als het beleid van een bepaalde onderneming hen niet beviel, kochten ze gewoon aandelen in een ander bedrijf. Sinds enkele jaren echter zijn ze gedwongen de indexen te volgen. Om invloed uit te oefenen zit er niets anders op dan hun rechten als aandeelhouder uit te oefenen. Begin dit jaar eiste een groep institutionele beleggers daarom meer duidelijkheid over de koers van AEX-fonds UPC.

Ook komen er steeds meer Amerikaanse en Engelse institutionele beleggers op de markt. Deze zijn van oudsher veel mondiger. Ze blijken vooral geïnteresseerd in voormalige staatsbedrijven. 'Vroeger moesten bestuurders uitleg geven op het ministerie van Financiën. Nu worden ze in Boston op het matje geroepen', zegt adviseur P. Frentrop.

Bedrijven uit de Midkap zijn steeds vaker in handen van slechts enkele grote beleggers zoals HAL (van de familie Van der Vorm), SNV (van de familie Fentener Van Vlissingen) en Egeria (van de familie Brenninkmeijer). 'Vier telefoontjes is genoeg om een overnameplan te smeden of te verijdelen', zegt Frentrop.

Bij de overnamestrijd rond de leveranciers van kantoorartikelen Ahrend en Samas was dat duidelijk merkbaar. Een andere distributeur van kantoorartikelen Buhrmann wilde beide bedrijven overnemen, maar werd eenvoudig aan de kant gezet door de families Van der Vorm en Brenninkmeijer. Het management van Ahrend en Samas had hierbij helemaal niets in te brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden