'Spelling is bijzaak, de uitspraak telt'

Hun songs zitten vol nieuwe, verbasterde woorden, die soms verkeerd zijn gespeld. De Jeugd van Tegenwoordig zal het een zorg zijn. 'Ons gaat het om de uitspraak.'

Ze gebruiken woorden als 'intermegalaktisch' en 'brakkie', en zijn bekend van Watskeburt, de titel van de hit waarmee ze in 2005 doorbraken. Inmiddels is de Nederlandse rapformatie De Jeugd van Tegenwoordig drie albums verder en nog steeds zijn rare samenvoegingen van woorden, door elkaar gehaalde spreekwoorden en vernederlandste Amerikaanse zegswijzen kenmerkend voor de teksten van Freddie Tratlehner, Olivier Mitshel Locadia, Pepijn Lanen en producer Bas Bron.


Het Groot Dictee, dat is veel te hoog gegrepen, zegt Pepijn, alias P. Fabergé. Toch hecht hij aan correcte spelling. De anderen bellen hem soms op om te vragen hoe je een Nederlands woord moet schrijven. 'Ik heb op de lagere school goed leren spellen en vind dat ook best belangrijk. Als vrienden van mij dt-fouten maken kan ik me daar aan ergeren, dan krijgen ze de volgende keer een drankje minder van me.'


Bij de teksten die hij schrijft voor De Jeugd is correcte spelling voor hem echter ondergeschikt aan uitspraak. 'Bewuste spelfouten kunnen zelfs grappig zijn. Maar ik heb in de eerste plaats in het achterhoofd dat ik de woorden die ik opschrijf, moet uitspreken.' Correcte spelling is wel essentieel in de columns die hij online schrijft: 'Dan zorg ik dat ik foutloos werk.'


Freddie, 'Vjèze Fur', is de minst goede speller van het gezelschap en is de eerste om dat toe te geven. 'Op school was ik er al slecht in. Ik verslind ook geen boeken zoals Pepijn en Willy Wartaal, die lezen alles.' Echt vervelend wordt het voor hem als hij woorden tegenkomt die 'in het Fries of oud-Hollands zijn gespeld'.


Freddie benadert spelling in functie van de muziek. 'Als een afwijkende spelling doeltreffender is voor mijn teksten, dan schrijf ik een woord gewoon anders. Dat ooit is vastgesteld hoe woorden moeten worden geschreven, betekent nog niet dat het altijd zo moet blijven.'


Inspiratie doen de vier vooral op op straat, of door te luisteren naar Amerikaanse hiphop. Een andere belangrijke inspiratiebron is de vader van Olivier (Willie Wartaal). Olivier: 'Hij is een Antilliaanse man en praat daarom natuurlijk anders, maar hij zegt ook gewoon grappige, gekke dingen.'


Zo putten de rappers uit de versprekingen van Oliviers vader, zoals toen hij wilde zeggen: 'Het is snik-, snikheet en het raam zit potdicht', maar in plaats daarvan zei: 'het raam zit snok-snok dicht'. Freddie: 'Hij zei ook een keer 'waar zijn me drops'', - doelend op zijn favoriete Nederlandse snoepjes. 'Sindsdien plakken we achter veel woorden een 's', zoals achter het woord schoen.' In Huilend naar de Club staat bijvoorbeeld: Boen je schoens met traans.


De leden van De Jeugd worden vaak omschreven als taalvernieuwers. Wie in het Handboek der Jeugd door de songteksten bladert, komt zinnen tegen als Sorry als ik overdrijf / Sters als ik naar boven kijk / Zelfs als ik ooit deade ben / Dan weet je dat ik ergens ben (Uit: Sterrenstof). Zelf nuanceren ze hun invloed. Pepijn: 'We zijn onbelangrijk voor de Nederlandse taal. Het is ook een misvatting dat we steeds bezig zijn nieuwe woorden te verzinnen, we gebruiken ze vooral in een andere context.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden