Spelletje of vorm van topsport

Een winnaar met nul fouten: dat was nog niet eerder gebeurd bij Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. De primeur kwam vorig jaar op naam van de Vlaming Guy de Kort, die als eerste in de geschiedenis van de spellingwedstrijd een vlekkeloos dictee maakte..

De Kort, een dicteefanaat zoals er veel meer zijn in Vlaanderen, waar dicteewedstrijden een vorm van topsport zijn, noemde de tekst 'niet echt moeilijk'.

Was het echt eenvoudiger dan voorgaande jaren? Het gemiddelde van 25 fouten, waar eerder gemiddelden van boven de dertig voorkwamen, zou daarop kunnen wijzen. In elk geval: De Kort kwam om te winnen. Deelnemer Joop Wijn, destijds staatssecretaris van Economische Zaken, zei na afloop daarentegen: 'Het is toch maar een spelletje?' Het is een verschil in opvatting: Wijn ging het meer om het meedoen. Dat zal zeker ook gelden voor de honderdduizenden die elk jaar weer het Dictee thuis meeschrijven.

Het onderwerp van vorig jaar was de overlast die kan ontstaan door mobiel telefoneren in het openbaar. Als aanduiding van degene die zich daaraan te buiten gaat, werd het nieuwe woord 'wildbeller' gei¿ntroduceerd.

Vanzelfsprekend bevatte de tekst over dit hedendaagse probleem ook hedendaagse spelproblemen: 'gedownloade'; 'sms'en'; 'geë-mailde'. Maar niet alleen deze nieuwe werkwoordsvormen leverden menige deelnemer moeilijkheden op. Ook geheide dicteewoorden werden lang niet altijd foutloos gespeld. Hoog scoorden bijvoorbeeld woorden als 'ascetische'; 'gebruuskeerd' en 'frenetieke'. Ook het al dan niet aaneenschrijven ging niet altijd goed: 'heen-en-weer'; 'langverbeide'; 'nooit ofte nimmer' en 'strijk-enzet' bleken velen te machtig.

Dit jaar wordt voor de veertiende keer het Groot Dictee georganiseerd. De televisie-uitzending is op maandag 15 december bij de NOS op Nederland 3, van ongeveer 20.15 tot 22.00 uur. De opnamen worden gemaakt op zaterdag 13 december in het gebouw van de Eerste Kamer in Den Haag. De organisatie is in handen van de NPS en het productiebureau Men at Work, in samenwerking met de Volkskrant in Nederland en De Standaard in Vlaanderen.

Zoals gebruikelijk is Philip Freriks de presentator van het Dictee. De jury bestaat uit oud-politicus Henk Vonhoff, tevens voorzitter; de Vlaamse nieuwslezeres Martine Tanghe; de Leidse hoogleraar lexicologie Piet van Sterkenburg (medesamensteller van het 'Groene Boekje') en Theo Janssen, hoogleraar taalkunde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Zestig kandidaten voor de hoofdprijs doen mee aan het Dictee in de Eerste Kamer: veertig uit Nederland en twintig uit Vlaanderen. De helft, twintig Nederlanders en tien Vlamingen, behoort tot de categorie van de zogeheten prominenten. Zij zijn afkomstig uit de wereld van sport, politiek, literatuur, theater en televisie.

Van Nederlandse zijde worden verwacht minister Cees Veerman van LNV; CDA-Kamerlid Gerda Verburg; de Amsterdamse wethouder Rob Oudkerk; RTL Nieuws-presentatrice Elsemieke Havenga; Studio Sport-presentator Tom Egbers; VNO-NCWvoorzitter Jacques Schraven; acteur Daan Schuurmans; parlementair verslaggever van RTL Nieuws Frits Wester; acteur Victor Löw; de tv-presentatrices Irene van de Laar en Chazia Mourali; en cabaretier en presentator Jörgen Raymann.

Uit Vlaanderen worden onder anderen verwacht acteur Axel Daeseleire; Goedele Devroy van het VRT Journaal; actrice André Sandrine; presentator Carl Huybrechts; parlementslid Anissa Temsamani en schrijfster Margot Vanderstraeten.

Wie kans wil maken op deelname op 13 december aan het Groot Dictee in Den Haag, moet de twee spellingtests doen die hieronder staan afgedrukt, de bon invullen en het geheel in een gefrankeerde envelop opsturen naar de Volkskrant. Meedoen via internet kan ook: www.volkskrant.nl/grootdictee. In beide gevallen moeten de inzendingen uiterlijk binnen zijn op donderdag 20 november om 17.00 uur.

Uit de foutloze inzendingen worden de twintig Nederlanders geselecteerd die op 13 december mogen plaatsnemen in de Eerste Kamer. De selectie geschiedt op basis van een evenwichtige verdeling naar geslacht, leeftijd en provincie. De uitslag van de voorronde wordt gepubliceerd in de Volkskrant van 6 december.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden