NABESCHOUWING

Spelers lopen weg met 'IJzeren Tulp' Van Gaal

Louis van Gaal kwam op slippers binnen en denderde in zijn eerste jaar bij Manchester United als een olifant door de porseleinkast.

Louis van Gaal met Radamel Falcao en Daley Blind. Laatstgenoemde bleek een versterking, Falcao hoeft zich na de zomer niet meer te melden in Manchester. Beeld anp

Het eerste jaar van Louis van Gaal was wisselvallig. Aankopen faalden, oudgedienden bloeiden op. Spectaculaire wedstrijden werden afgewisseld met geestdodend breivoetbal. Het was, kortom, werk in uitvoering.

Tegenslagen
Het is niet moeilijk om een opsomming te maken van de tegenslagen in Louis van Gaals eerste jaar op Old Trafford. Om er een paar te noemen: een 4-0-nederlaag in de League Cup tegen derdeklasse MK Dons, een treurige 0-0 in de FA Cup bij vierdeklasser Cambridge United, vier tegengoals in een half uur tegen degradatiekandidaat Leicester City.

Bennik Afobe viert zijn doelpunt in het bekerduel tegen het United van Van Gaal. Beeld anp

Het keuzemenu van lichtpuntjes is iets korter. Het doelpunt van Angel di Maria tegen Leicester was kandidaat voor de titel doelpunt van het seizoen, Van Gaal verrijkte de Engelse taal - en vermaakte journalisten - met curieuze hollandismen en zowel Liverpool, Tottenham Hotspur als stadsrivaal Manchester City werden weggespeeld. Bovenal waren er de spectaculaire reddingen van David de Gea, verkozen tot doelman van het jaar in Engeland en speler van het jaar in Manchester.

Het is mede te danken aan de Spaanse doelman - die waarschijnlijk teruggaat naar Madrid - dat United zich na een annus horribilis weer heeft gekwalificeerd voor de Champions Leaguevoorronde. Een vierde plek in de Premier League was de bekroning van een wisselvallig brugklasjaar. Het was ook een jaar waarin de sterke en zwakke kanten van de trainer naar voren kwamen: hij is goed in het smeden van een ploeg, maar minder sterk in aankopen. En gemakkelijk te provoceren.

Verlosser
Tien maanden geleden werd Van Gaal als een verlosser binnengehaald. Waar Manchester United een jaar eerder David Moyes had gekozen, daar had Van Gaal deze club gekozen. Hij was de baas. 'Waar Moyes zich bijna verexcuserend voortbewoog op het trainingscomplex Carrington, denderde Van Gaal op slippers binnen, met vrolijke sokken, instructies uitdelend en high-fives gevend', aldus een verslaggever van het satirische blad Red News.

Manchester United- manager Louis van Gaal op bezoek bij Hull. Beeld AFP

'Long Ball United'
Termen als 'process' en 'philosophy', ongebruikelijk op het eiland, deden hun intrede op Old Trafford. Spelers werden geacht met hun hoofd te spelen, sterren moesten het teambelang dienen.

Het 4-4-2 van Sir Alex maakte plaats voor het 5-3-2 van De IJzeren Tulp. Na enkele wittebroodsweken tijdens een succesvolle Amerikaanse tournee bleek de overgang van onbezorgd naar gecontroleerd aanvallen te groot te zijn. De 2-1-thuisnederlaag op de openingsdag tegen Swansea City was de voorbode van een beroerde beginfase van het seizoen.

Pas in de loop van het najaar kwamen er resultaten, met resultaatvoetbal. Toen West Ham-manager Sam Allardyce begin februari lacherig en provocerend sprak over 'Long Ball United' was Van Gaal in zijn wiek geschoten. Het leidde tot een onbedoeld hilarische persconferentie waarin de trainer de belediging als een wiskunde-docent weerlegde. Journalisten wisten niet wat ze meemaakten. De uitdrukking 'He is at Upton Park' (twee haltes voor Barking - ofwel: knettergek') kreeg een nieuwe betekenis.

Het mikken van de bal op de lange aanvaller Marouane Fellaini was een uiting van onvermogen. Anders dan rivaal Arsenal bleek United niet over creativiteit en snelheid te beschikken om goed georganiseerde verdedigingen te slechten, hoe hoog de percentages balbezit ook waren. De beste resultaten behaalde Van Gaal counterend (Southampton en Arsenal uit) en tegen topploegen die wel voetballen (Chelsea uitgezonderd). Geen ploeg haalde meer punten in topwedstrijden dan United.

Matig aankoopbeleid
Bij het breken van die muren had de Nederlander zijn hoop gevestigd op Angel di Maria, de duurste aankoop uit de Engelse voetbalgeschiedenis, en Radamel Falcao (de best betaalde speler uit de Premier League), maar de Zuid- Amerikanen faalden. Veel fans begrepen niet waarom Van Gaal niet verder wilde met de publiekslievelingen Javier Hernandez en Danny Welbeck. Bij het uitruimen van de kleedkamer gaf hij weinig om sentimenten, wat zijn gezag evenwel ten goede is gekomen.

Javier 'Chicharito' Hernández wordt gefeliciteerd door Cristiano Ronaldo na zijn beslissende goal tegen stadgenoot Atletico in de Champions League. Beeld anp

Waar zijn aankopen tegenvielen, verrichtte hij wonderen met spelers die er al waren. De oudgedienden Ashley Young en Chris Smalling bloeiden op, de jongeren Paddy McNair en Tyler Blackett grepen hun kans en aanvoerder Wayne Rooney werd volwassen. Spelers die Moyes had gekocht, maar leken te mislukken - Juan Mata en Fellaini - kregen een tweede leven. Het enige raadsel was het falen van Robin van Persie, wiens dagen in Manchester geteld lijken nu Van Gaal zijn oog heeft laten vallen op Gareth Bale.

Sterk collectief
De spelers lopen weg met Van Gaal, te meer omdat hij ze altijd in bescherming neemt. Alleen wanneer ze onnodig tegen rood aanlopen (dat gebeurde geregeld dit seizoen) geeft hij openlijk kritiek.

Van Gaal is als een kind zo blij als de spelers zijn oefenstof in de praktijk brengen. Zo gaf hij Ander Herrera - en nieuwkomer die wel is geslaagd - in de rust van de wedstrijd tegen Aston Villa een knuffel als dank voor een mooie actie waarop hard was getraind. Dat was misschien wel het echte moment van het seizoen.

'You were amazing', aldus Louis van Gaal die zijn publiek bedankt na een bewogen seizoen. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden