Column

Speelt cultuur of religie een rol bij anti-homogeweld? 'Het ligt veel complexer'

Niemand weet wat de rol van religie of cultuur in anti-homogeweld is.

Een homostel tijdens een demonstratie in Amsterdam. Beeld ap

De Achterhoekse Souad Boumedien (42) is een politieagente van Marokkaanse afkomst. Ze is ook lesbisch en ambassadeur van de Gay Pride 2017. Met Souad probeer ik bijna twee uur lang een helder perspectief te vinden op het geweld waar een Arnhems homostel afgelopen zaterdagnacht het slachtoffer van werd. Er lijkt geen kalm publiek debat mogelijk over dit soort incidenten - het verzandt altijd in naargeestig gespeculeer over het religieuze en culturele gehalte van het gepleegde geweld. Tegelijkertijd wil je wel de vraag stellen waarom enkele minderheidsgroepen oververtegenwoordigd zijn in anti-homogeweld. Speelt cultuur of religie inderdaad een rol?

'Het ligt volgens mij veel complexer', zegt Souad terwijl ze zich tegoed doet aan een tosti in het Amsterdamse debatcentrum De Balie. 'In Arnhem waren de geweldplegers tieners die rond middernacht rondliepen met een betonschaar. Dan zijn er denk ik ook andere dingen aan de hand dan alleen religie of cultuur. Uit wat voor buurt komen die jongens? Hoe is het met hun psyche gesteld?'

Hierna volgt een heel stroef heen en weer tussen Souad en mij. Pas een dag later, wanneer ik dit stuk schrijf, snap ik waarom dit onderdeel van het gesprek niet van de grond kwam. Ik wil een duidelijk antwoord van haar over de precieze rol van religie of cultuur in anti-homogeweld. Maar dat antwoord heeft zij niet. Niemand heeft dat antwoord. En dat frustreert. Ik wil heldere verklaringen, en wel meteen, anders voeren we deze discussies over dertig jaar nog steeds.

'De rol van etniciteit, cultuur of religie in anti-homogeweld mag wat mij betreft nader onderzocht worden, dat ga ik echt niet afschermen', zegt Souad. 'Maar is dat echt het hele verhaal?'

Ik schud gelaten van nee.

Souad Boumedien.

In haar hoedanigheid als ambassadeur van de Gay Pride probeert Souad de islamitische gemeenschap en de homogemeenschap nader tot elkaar te brengen. Dat gaat niet makkelijk. Er is veel geduld voor nodig. Zij ziet ook wel dat het schort aan homoacceptatie binnen de islamitische gemeenschap. Maar er zijn ook bemoedigende ontwikkelingen.

'Toen Tofik Dibi voor zijn seksuele geaardheid uitkwam, kreeg hij gigantisch veel steunbetuigingen vanuit de Marokkaanse gemeenschap. Uiteraard krijgt hij ook akelige reacties, maar een grote groep heeft hem omarmd. Dat laat zien dat vooruitgang mogelijk is.'

Pissig wordt Souad ervan als die voorzichtige vooruitgang wordt overschaduwd door het getetter van lieden die een islamofoob puntje proberen te scoren met sommige gevallen van anti-homogeweld. 'Het gaat ze niet om het anti-homogeweld. Anders zou je ze ook moeten horen over het gros van het anti-homogeweld dat gepleegd wordt door autochtone mannen.'

Binnen Souads familiekring is haar seksuele geaardheid geen probleem meer. Dat is stapje voor stapje gegaan. Inmiddels kan ze zelfs met haar vriendin bij haar ouders over de vloer komen.

'Mijn ouders hebben altijd veel waarde gehecht aan het oordeel van de Marokkaanse gemeenschap. Totdat ze zich begonnen af te vragen waarom ze zich zo veel gelegen laten aan dat oordeel. Betaalt die gemeenschap hun huur, hun boodschappen?'

Er zijn inderdaad goede dingen gaande, zoals Souad stelt. Toch blijven een paar cijfers knagen. Bij 16,6 procent van het anti-homogeweld zijn Marokkaans-Nederlandse daders betrokken. Ook blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat homoacceptatie onder Marokkaanse, Turkse- en Somalische Nederlanders fors achterloopt bij de homoacceptatie onder autochtone Nederlanders. Moeten deze groepen niet wat extra inspanning leveren om de intolerantie binnen eigen gelederen aan te pakken?

Tofik Dibi kreeg veel steun van Marokkanen. Beeld anp

'Dat vind ik ook', zegt Souad. 'Ik heb al eerder gezegd dat je niet over discriminatie moet piepen als je homo's lastigvalt.'

Souad voert een indrukwekkend gevecht op meerdere fronten tegelijk. Op het ene slagveld bestrijdt ze homo-intolerantie in de islamitische gemeenschap, op het andere neemt ze het op tegen de schreeuwers die anti-homogeweld als stok gebruiken om er de moslims mee te slaan. 'Met de beschuldigende vinger wijzen kunnen we allemaal', zegt Souad. 'Maar ik denk liever na over oplossingen.'

Souad doet in ieder geval wat ze kan. Door een ambassadeurschap voor de Gay Pride te bekleden, door debatten aan te gaan, door haar gezicht te laten zien. Ook op de momenten dat de oververhitte aandacht voor anti-homogeweldsincidenten weer is weggewaaid. Dan staat Souad ergens - zoals vorige maand in de Amsterdamse Al Kabir-moskee - om mensen te vertellen dat homoseksualiteit bestaat en mag bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden