Speedy J hanteert geluidsboor

Je hebt de aanzwellende snare-drumroffel die tergend lang aanhoudt, tot een monster groeit en ontlaadt in een feest van herkenning....

Zoals een rocknummer zijn plichtmatige gitaarsolo kent, kent techno zijn conventies. En daarbij ook de eigenheimers die compromisloos door het leven gaan. Het enige waar Speedy J zich live iets aan gelegen laat liggen is die stampende vierkwartsmaat. En zelfs dat is een gebaar naar ons. Want de Rotterdamse geluidsontwerper (geen dj!) laat weten eerder geinteresseerd te zijn in geluid dan in muziek. Maar de mensen willen dansen, nietwaar?

Sinds Pullover, de top 40 hit uit begin jaren negentig, wordt Speedy J, alias Jochem Paap, wereldwijd als een van de pioniers in de technoscene beschouwd. Hij nam platen op voor Detroits toonaangevende +8 label en maakte faam met intelligente en sensuele techno. Daar kwam een eind aan toen Paap besloot de geluiden in zijn hoofd, zonder concessies naar een publiek, te vertalen naar cd. In 1997 ging met Public Energy no.1 het roer om. Speedy werd spooky. En met zijn vorig jaar verschenen A shocking hobby maakte hij zijn meest ontoegankelijke plaat vol agressie op loodzware hiphopbeats en vervormde bassen.

Alleen op het podium hebben de meer gevarieerde hiphopritmes plaats gemaakt voor het dictaat van de vierkwartsmaat. De geluidsfragmenten zijn onherkenbaar. Paap haalt ze uit elkaar, verfrommelt ze, last ze aan elkaar, deukt ze in, zandstraalt ze, kauwt, spuugt uit en serveert.

Gezellig? Nee. Zeker aan het begin drijft het de afgeladen 013 soms een tijd in een maalstroom van ruis voor het vaste grond onder de voeten krijgt. Maar als de ontlading komt, is het met het allerwreedste gereedschap dat Paap in zijn geluidslaboratorium kon vinden om trommelvliezen te doorboren. Martelend hoog en hard dat niettemin dankbaar wordt onthaald door publiek dat zich gelukzalig laat geselen.

Alleen de gelaagdheid die op zijn platen een nerveuze spanning teweegbrengt, gaat naarmate het optreden vordert door een arsenaal aan gestapeld hypergeweld verloren. Of wordt misschien opgeofferd voor het danspubliek dat met complexiteit niet uit de voeten kan. Want als Paap de ultrasone geluidsboor weer tevoorschijn haalt voor nog een hoogtepuntje lijkt het een beetje op effectbejag. Bijna zo voorspelbaar als het roffeltje voor de climax.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden