Specifieke fondsen presteren vaak slechter

Aandelenfondsen die zich toeleggen op specifieke regio's, thema's of sectoren, presteren in een dalende markt gemiddeld slechter dan de meer algemene fondsen....

Het is een wat wrange constatering: fondsbeheerders die overtuigd van hun eigen visie pogen een goed renderend gespecialiseerd aandelenfonds te managen, doen het de laatste tijd gemiddeld veel slechter dan de collega's die eenvoudigweg één van de algemene beursgraadmeters volgen.

Wie kiest verliest.

Toch komt deze ontluisterende conclusie steeds weer bovendrijven. Een belegger die met specifieke thema- of sectorfondsen probeert om beter te presteren dan de markt, krijgt onherroepelijk het lid op de neus. En, al is het een cliché, een breed gespreide portefeuille is op de lange termijn toch de beste beleggingsstrategie.

Neem Azië. De graadmeter voor deze beleggersregio is in de afgelopen drie maanden 15,5 procent gedaald. Onder de afzonderlijke aandelenfondsen doet een enkele het beter, maar het leeuwendeel presteert slechter dan de index.

Bovendien is het beleggersrisico van de specifieke fondsen veel hoger dan dat van de index. De risico-indicator van onderzoeksbureau Moneyview - die aangeeft hoe groot de koersschommelingen zijn - is voor heel Azië 19,3 procent. De belegger in de specifieke fondsen moet daarentegen koersschomelingen van 24 tot 50 procent voor lief nemen.

Naarmate een belegger meer inzoomt op de wereldkaart, neemt hij dus meer risico en is de kans op rendement kleiner. De verhouding tussen risico en rendement raakt zo wel heel snel zoek. Hetzelfde geldt voor specifieke sectoren of bepaalde thema's.

Natuurlijk zijn er altijd sectoren of thema's die het tijdelijk beter doen dan de markt. Vooral als de beurs opwaarts beweegt. Tijdens de grote beurshype tot aan maart 2000 boekten de in ICT en internet gespecialiseerde aandelenfondsen rendementen van soms meer dan 100 procent per jaar.

Maar die tijden zijn voorbij. De afgelopen drie maanden waren het vooral de farmaciefondsen die relatief goed presteerden.

Terwijl de beurzen wereldwijd 19,5 procent daalden, verloor Robeco Zelfselect Health Care 'slechts' 15,2 procent van zijn waarde. Het ING Bank FarmacieFonds daalde 15,5 procent.

Aandelenfondsen met het thema 'duurzaam' zijn volgens MoneyView een goede tweede. En ook de prestaties van de fondsen die hun geld in de sector van de banken en verzekaars hebben belegd, doen doorgaans niet veel onder voor de wereldindex.

Maar in het algemeen doen de specifieke aandelenfondsen het slechter. 'Je zit nu eenmaal beter in een wereldfonds dan in willekeurig welk themafonds', concludeert onderzoeker Paul van Dijk van Moneyview na een vergelijking van de rendementscijfers.

Dat is een tegenvaller voor de tientallen specifieke aandelenfondsen die afgelopen jaren in het leven zijn geroepen. Telecom, nieuwe energie, de vergrijzing - je kunt het zo gek niet bedenken of er is de afgelopen jaren wel een beleggingsfonds voor opgericht.

Het waren de jaren dat beleggers nog geloofden in de beurs. Miljarden euro's werden van de spaarrekening gehaald en in een aandelenfonds gestopt. Met een paar slimme beleggingen kon iedereen immers rijk worden.

Hoe specifieker hoe beter, luidde het adagium. Immers, door middel van scherp gedefinieerde aandelenportefeuilles kreeg de belegger een zo groot mogelijke keuzevrijheid, en konden mooie ritjes worden gemaakt op de golven van de hype. Niet voor niets schoten vooral de ICT, internet- en multimediafondsen eind jaren negentig als paddestoelen uit de grond.

Het was Ohra die in 1997 het themabeleggen in Nederland introduceerde. De Arnhemse verzekeraar voorzag drie toekomstige groeimarkten rond maatschappelijke thema's als de vergrijzing, de nieuwe media en het milieu.

Het moet gezegd: de thematische aanpak heeft Ohra tijdens de bullmarket van eind jaren negentig geen windeieren gelegd.

'Maar nu staan beleggers sceptischer tegenover toekomstige ontwikkelingen', zegt fondsbeheerder Ad Schellen van Ohra. 'Verhalen over de brandstofcel vonden beleggers voorheen prachtig, maar nu is niemand meer bereid om te betalen voor toekomstmuziek.'

En dat is te merken. Het Ohra Milieutechnologiefonds verloor de afgelopen drie maanden ruim een kwart van zijn waarde. Het Ohra Multimedia Fonds moest eveneens 25 procent inleveren.

Schellen heeft vanwege de tegenvallende resultaten de themabenadering wel enigzins verbreed. Het Ohra Care Fund richt zich nu bijvoorbeeld meer op farmacie, waardoor het fonds het met een rendement van minus 16,7 procent relatief goed doet. De Milieutechnologie- en Multimediafondsen kiezen nu voor bedrijven die al succesvol zijn, in plaats van bedrijven die dat in de toekomst misschien nog gaan worden.

Schellen snapt wel dat de specifieke fondsen het momenteel minder goed doen. De reden is volgens hem dat beleggers vanwege de enorme koersverliezen op de beurs risicomijdend zijn geworden. En specifieke aandelenfondsen zijn nu eenmaal riskanter.

Maar, relativeert Schellen, juist toekomstgerichte investeringen gaan extra hard omhoog als het vertrouwen op de beurzen zich herstelt. Hij blijft dus heilig geloven in zijn thema's. 'Dat bedrijven straks gaan verdienen aan de vergrijzing, staat voor mij vast.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden