Specialisten waarschuwen voor ongezond plastic in ziekenhuizen

Artsen moeten geen infusen, beademingsslangen en maagsondes meer gebruiken die Bisfenol A, weekmakers en andere hormoonverstorende stoffen bevatten. Deze stoffen bedreigen de gezondheid. Artsen moeten de overheid hierop aansporen actie te ondernemen. Dit stelt een groep specialisten in het vakblad Medisch Contact.

Een kamer in het VU Medisch Centrum.Beeld anp

Het artikel Help hormoonverstorende stoffen de wereld uit is ondertekend door Annelies den Boer van gezondheidsorganisatie Wemos, de toxicoloog Majorie van Duursen van de Universiteit Utrecht, de kinderarts Gavin ten Tusscher van het Westfriesgasthuis in Hoorn en de oncoloog Paul de Jong van het Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Veel medische hulpmiddelen, zoals infusen, infuuszakken, beademingsslangen en maagsondes zijn gemaakt van plastics die hormoonverstorende stoffen bevatten. Vooral polyvinylchloride of pvc is berucht vanwege schadelijke weekmakers die weglekken naar de patiënt.

Het veelgebruikte DEHP - een weekmaker dat plastic soepel buigbaar maakt - lekt uit het infuus naar de bloedbaan, of via de beademing naar de longen. Hormoonverstoorders zouden met name schadelijk zijn voor (ongeboren) baby's en jonge kinderen, die nog volop in ontwikkeling zijn.

Maar de auteurs van het artikel in Medisch Contact wijzen ook op een opmerkelijke toename van hormoongerelateerde kankers, zoals borstkanker en zaadbalkanker. Ook wijzen ze op studies die laten zien dat zo'n 80 ziekten gelinkt worden aan hormoonverstoorders, waaronder obesitas, astma en adhd en andere gedragsstoornissen. De wereldgezondheidsorganisatie WHO sprak al in 2012 over een 'mondiale dreiging'.

De toxicoloog Majorie van Duursen zegt dat ze zich vooral zorgen maakt over baby's en jonge kinderen. 'Heel kleine kinderen op de afdeling neonatologie die aan een infuus liggen, krijgen die hormoonverstorende stoffen zo vanuit de infuuszak in het bloed gestort.' Een probleem is dat er in de wetenschap nog geen honderd procent zekerheid is over de schadelijkheid van hormoonverstoorders als BPA en DEHP. 'Dat kan ook niet', zegt Van Duursen, 'want die stoffen zitten overal in, van kassabonnetjes tot cosmetica, magnetronbakjes en plastic drinkflessen. Je kunt dus bij mensen nooit onderzoek doen met een controlegroep die niet is blootgesteld aan die stoffen. Want iederéén is eraan blootgesteld.'

Internist-endocrinoloog en hoogleraar Liesbeth van Rossum van het Erasmus MC geeft desgevraagd commentaar op het artikel in Medisch Contact. 'Het klopt dat we geen honderd procent zekerheid hebben over deze kwestie. Er zijn sterke aanwijzingen dat hormoonverstoorders schadelijk zijn voor de gezondheid. Dat kunnen we zien aan een overweldigend aantal epidemiologische studies gecombineerd met talloze onderzoeken op celniveau in het lab en met proefdieren, die dat keer op keer laten zien.'

Van Rossum, die hormoonspecialist is en veel onderzoek doet naar obesitas, vindt het een goed idee dat artsen hun verantwoordelijkheid nemen en voorzichtigheidshalve chronisch gebruik van hormoonverstoorders terugdringen, zeker bij kwetsbare groepen als zwangere vrouwen en jonge kinderen: 'Wij artsen zeggen wel eens: roken is ongezond. Maar hormoonverstoorders gaan net zo goed door de placenta.'

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) is sceptisch. 'Zolang hard bewijs ontbreekt, kunnen wij niet stellen dat de situatie in ziekenhuizen onveilig is', zegt woordvoerder Wouter van der Horst. 'Er moet eerst meer onderzoek worden gedaan.' Eén ziekenhuis in Nederland, het Westfriesgasthuis in Hoorn, heeft al een afdeling neonatologie die volledig pvc-vrij is.

Minister Schippers van VWS kondigde in maart maatregelen aan om hormoonverstorende stoffen terug te dringen nadat het RIVM een rapport had gepubliceerd over schadelijke effecten van Bisfenol A.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden