Specialist bloeit op in schaduw megaboekhandel

Het Damrak, de brede doorgang van het Centraal Station in Amsterdam naar de Dam, is in winkelierstermen geen 'A-locatie' meer....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De hoge huur en de locatie zijn de boekwinkel noodlottig geworden, zegt directeur W.J. van Loon. 'De toeristen kwamen nog wel, maar de mensen die van en naar de trein lopen, hebben geen minuut meer over om binnen te lopen. Voor verhuizen waren we niet kapitaalkrachtig genoeg. Het is in de loop der jaren afgegleden.'

Kleine boekwinkels lijken te verdwijnen uit het centrum van Amsterdam. In december sloot kunstboekhandel De Verbeelding in de Utrechtsestraat. Binnenkort zal het 'Modern Antikwariaat Van Gennep' aan het Spui verdwijnen. Toch is de boekenverkoop de afgelopen jaren gestegen. En er zijn ook positieve geluiden te horen.

'We hebben een prachtige en stijgende omzet', zegt G. Kemme, eigenaar van architectuurboekwinkel Architectura & Natura. Zaterdag opent hij het nieuwe onderkomen van zijn zaak aan de Leliegracht in Amsterdam. 'Het is niet zo dat we allemaal een driemaster in Noordwijk hebben liggen. Maar ik vind het een krasse uitspraak als gezegd wordt dat mensen alleen maar megaboekwinkels willen.'

Met die 'megaboekwinkels' bedoelt Kemme vele verdiepingen tellende boekhandels als Scheltema in Amsterdam en Donner in Rotterdam. Deze winkels bieden een breed assortiment boeken, cd's en cd-roms aan. Ze groeien snel, maar in hun schaduw blijken ook veel kleine specialisten op te bloeien.

In Amsterdam laten winkels als reisboekhandel Pied à Terre, kunstboekenwinkel Art Books en De Kookboekhandel alle een stijgende omzet zien. Ze worden bezocht door een divers publiek: vakspecialisten en studenten, maar ook liefhebbers. Volgens Kemme van Architura & Natura zijn de specialisten populair omdat er steeds meer boeken verschijnen. 'De consument wordt er door overspoeld. Een specialistische winkel is dan het antwoord waarop mensen wachten. '

De mensen komen, veronderstellen de winkeliers, af op de sfeer, maar vooral ook op de aanwezige kennis. S. Osterholt van Art Books: 'Onze meerwaarde is dat mensen hier met de meest krankzinnige vragen kunnen komen. Er zijn klanten die informatie over een schilderij zoeken dat ze alleen kunnen beschrijven. In negen van de tien gevallen kunnen wij ze dan helpen. '

Boekhandel Allert de Lange was ooit gespecialiseerd in Franse literatuur en reisboeken. Toen de in Franse literatuur gespecialiseerde medewerkster enkele jaren geleden naar boekwinkel Athenaeum overstapte, nam ze de Franse afdeling mee. Misschien is het gebrek aan specialisatie wel het grootste probleem geweest van Allert de Lange, oppert Kemme.

Directeur H. Kraijma van de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek (CPNB) is niet verbaasd over de opkomst van de kleine specialisten. Allert de Lange is tussen de wal en het schip geraakt, zegt hij. 'In de centra van de grote steden zie je de kleine assortimentswinkels verdwijnen. Ze worden gedwongen om te kiezen tussen opheffen of een kiosk worden. In de marge van de supermarkten ontstaat bovendien weer ruimte voor de gespecialiseerde winkels. Daar is de service persoonlijker, want er werken altijd dezelfde mensen. Bovendien profiteren deze winkels van het funshoppen. Vroeger kochten mensen een bloemetje voor elkaar, nu kopen ze een kookboek van vijftig gulden.'

Allert de Lange was onderdeel van Allert de Lange Beheer, een holding waaronder ook kunstboekhandel Premsela en reisboekenwinkel A la Carte vallen. Met die winkels gaat het prima. 'We hebben weleens de een met de ander gefinancierd', zegt De Lange-directeur Van Loon, 'maar op een gegeven moment houdt het gewoon op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.