Speciale regels voor 'gewone verdachte' Van der G.

Het OM wil een zo normaal mogelijke rechtszaak tegen Van der G. Minister Donner wil geen risico lopen en Volkert zelf vindt het wel prettig in het Pieter Baan Centrum....

Van onze verslaggevers Annieke Kranenberg Michiel Kruijt

Tegenstrijdigheid was troef woensdag in de 'bunker', de extra beveiligde rechtszaal in Amsterdam-Osdorp. Plooy zag zich gisteren weer eens genoodzaakt het voor 'zijn' minister op te nemen, die opnieuw vanwege zijn aan Van der G. opgelegde detentieregime onder vuur lag. Het Openbaar Ministerie staat daar formeel buiten, maar Plooy noemde het niettemin begrijpelijk dat minister Donner van Justitie ook een speciale voorziening voor de verdachte in het Pieter Baan Centrum (PBC) had getroffen.

Tegen de wens van de PBC-onderzoekers in, werd de milieuactivist 's nachts door camera's bewaakt en geïsoleerd onderzocht. 'Niemand wil meemaken dat medegedetineerden Van der G. naar de keel vliegen, of dat hij zichzelf wat aandoet', aldus Plooy.

Maar in de rol van officier van justitie verzette Plooy zich tijdens de vorige pro-formazitting in november nog hevig tegen de trage besluitvorming rond het onderzoek naar het geestesvermogen van Van der G. Hij wilde snel een inhoudelijke behandeling van de zaak: 'Het bewijs is toch rond?'

Gisteren toonde hij opvallend veel begrip voor de drie weken onderzoekstijd die heenging doordat Donner zich met het verblijf van Van der G. in het PBC bemoeide. De inrichting en de minister hebben verschillende verantwoordelijkheden, het kost tijd om tot een oplossing te komen.

Dat Van der G. zijn medewerking met het PBC-onderzoek op 20 januari opschortte - hij wilde op dezelfde manier als andere verdachten worden onderzocht -, stuitte de aanklager tegen de borst. 'Het lijkt erop dat Volkert het onderzoek kan regisseren.'

Kortom: Van der G. is een gewone verdachte die niet te veel noten op zijn zang moet hebben. De minister roept daarentegen speciale regels in het leven.

Een soortgelijke kwestie deed zich vorig jaar ook al voor. Toen maakte een spoedmaatregel van Justitie permanent cameratoezicht in de cel van Van der G. mogelijk. De milieuactivist ging uit protest in hongerstaking. Na bemiddeling van een Amsterdamse rechter ging hij na 70 dagen weer eten: de minister had een versoepeling van het regime in het vooruitzicht gesteld.

Opnieuw heeft de bewindsman moeten inbinden. Vorige week ging hij akkoord met het plaatsen van Van der G. in een groep, dinsdagavond gingen de camera's uit. In plaats daarvan gluurt een bewaarder 's nachts regelmatig door het luikje van cel E 4.

Niettemin had Volkerts raadsman Stijn Franken tijdens de zitting scherpe kritiek op Donner, die 'willens en wetens een zo goed mogelijk onderzoek heeft gesaboteerd'. Maar als het nachtelijk toezicht tot 'normale proporties' beperkt blijft, zal zijn cliënt weer volledig meewerken, verzekerde de advocaat tegelijkertijd.

Franken benadrukte dat de verdediging veel over zijn kant heeft laten gaan om ervoor te zorgen dat het PBC-onderzoek doorgang vindt. Zo stemden ze in met een second opinion naar het suïcidegevaar bij hun cliënt. Het is dan ook opmerkelijk dat de raadsman gisteren zelf met een wetsartikel op de proppen kwam dat een maximum termijn van zeven weken aan de opname in het PBC stelt. Daarvan is bijna al de helft verloren gegaan.

Nu moet Neêrlands bekendste verdachte zelf toestemming geven voor een verlenging, bepaalde de rechtbank. Zijn advocaten moeten weten dat hij niet zal terugverlangen naar het geïsoleerde regime in de Bijlmerbajes. Volgens een van de suïcide-experts is hij flink opgeknapt sinds hij in groepsverband wordt onderzocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden