tv-recensie

Speciaal Sinterklaasjournaal vol oorlogsjournalistiek

Dat het Sinterklaasjournaal ditmaal niet alleen was gemaakt voor kinderen, bleek uit de talrijke knipogen naar hun ouders.

Beeld uit het Sinterklaasjournaal Beeld NTR

Vol verwachting klopte ons hart: het Sinterklaasjournaal. Terwijl buiten veel van de jongste kijkers hun eerste nood aan suikergoed en marsepein lenigden aan de hand van de oprukkende Sint Maarten, keerden vermoedelijk veel ouderen zich tot het eerste officiële bulletin van de goedheiligman. Ooit een nogal kinderlijk magazine vol bonte avonturen, nu leek het Sinterklaasjournaal een speciale aflevering vol oorlogsjournalistiek. De burgeroorlog die onder invloed van het omstreden leger van de Zwarte Pieten woedt, vereist een eigen propagandakanaal.

Kijkers moesten zich eerst door een berg reclame voor Baby borns, Playmobil en spellen werken, maar toen was het zover: het eerste officiële communiqué van de grote leider die het land drie weken in zijn greep zal houden. Hij, en zijn hulptroepen van de NTR - wettelijk verplicht zich te representeren op het vlak van minderheden - zijn eruit. Dieuwertje Blok, chef Propaganda, stelde in een live verbinding Sint 'de allerbelangrijkste vraag van de hele wereld': 'Komen er ook Pieten naar Nederland? Sommige mensen vinden ze maar ouderwets.'

Natuurlijk kwamen er Pieten naar Nederland, verzekerde hij. Het Sinterklaasfeest blijft 'ouderwets gezellig', aldus de Grote Leider. Alsof er niets gebeurd is.

Strategisch overleg

Over die woordkeuze moet in de bunkers van het Mediapark maandenlang strategisch overleg hebben plaatsgevonden. 'Ouderwets gezellig' - de woordkeuze is voer voor militaire historici aan de tafels van talkshows. Christ Klep hield zich vooralsnog schuil, maar vermoedelijk ligt in deze retoriek de nadruk op beide termen: ouderwets, én gezellig.

Het eerste leek een statement: de drie getoonde Pieten oogden als vanouds: zwart, hooguit met de tint van melkchocolade. Kroeshaar. Rode lippen. 'Ouderwets'; een zegen voor de een, voor de ander een gruwel.
Het tweede woord werd zo vaak benadrukt, dat het een oproep leek het feest vooral 'gezellig' te houden.

Van strategisch belang is ongetwijfeld ook de inzet van verslaggeefster Dolores Leeuwin: normaal mag haar huidskleur en typerend kapsel er niet toe doen, in deze context leken die ineens niet zonder betekenis, in elk geval voor de meest ouderwetse kijkers.

Beeld uit het Sinterklaasjournaal Beeld NTR

Talrijke knipogen

Dat het Sinterklaasjournaal ditmaal niet alleen was gemaakt voor kinderen, bleek uit de talrijke knipogen naar hun ouders. Zo deden sommige Pieten sprekend denken aan bekende acteurs als Erik van Muiswinkel, maar onthullender was het nieuwsfeitje over de familie Duys aan de Voordevuistweg in Amersfoort, een kwinkslag die vermoedelijk alleen nog boven de 40 wordt begrepen - de makers van het Sinterklaasjournaal hebben de ouders van de huidige peuters overleefd.

Intussen blijft de toestand buiten kritiek. Voor Editie NL (RTL) had verslaggever Michiel Sampon urenlang zwartgeschminkt in Amsterdam-zuidoost gelopen. Hij voelde zich 'niet erg relaxed' en had het advies om 'maar gauw weg te gaan'. Zijn donkerblauwe tweelingbroer had het ook al niet makkelijk gehad in Volendam.

Hoe de kritieke toestand zich zal ontwikkelen blijft onbekend. Zwarte Piet is een symbool, en 'symbolen gaan over wat je bent. Het lijkt niks, maar het gaat over alles', zei Andere Tijden-presentator Hans Goedkoop in EditieNL. Regenboogpieten, stroopwafelpieten - het zal allemaal wennen, voorspelde hij.

Intussen blijft de vraag hoe het Sinterklaasjournaal zich zal ontwikkelen ten opzichte van het heersende volksgevoel. Als richtinggever of windvaan? 'Hoe gezellig het ook was, aan boord van de stoomboot zijn grote problemen. Heel ouderwets, zou je kunnen zeggen.'

Beeld uit het Sinterklaasjournaal Beeld NTR
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden