SPD is geen schim meer van de partij van Willy Brandt

VAN ONZE CORRESPONDENT ROLF BOS

LEIPZIG - Haar minister van Defensie mag bij de jarige oppositiepartij momenteel zwaar onder vuur liggen, bondskanselier Angela Merkel toonde zich donderdag van haar liefste kant voor haar politieke opponenten. De Duitse sociaal-democraten vierden hun 150ste verjaardag en wat zei de onlangs opnieuw tot machtigste vrouw van de wereld gekozen CDU-politica? 'De SPD is een strijdbare en onbuigzame stem van de democratie in Duitsland, die alle respect verdient.'

In het licht van de komende verkiezingen in september is het wellicht een opmerkelijke uitspraak. Maar misschien droomt Merkel al stilletjes van een na de verkiezingen opnieuw te vormen grote coalitie met diezelfde SPD. In de peilingen gaat het niet zo best met vaste coalitiegenoot FDP, en dus telt Merkel vast haar knopen. Ze wil graag opgaan voor een derde periode als bondskanselier.

Merkel was een van de prominente gasten die donderdag acte de présence gaven op het verjaardagspartijtje van de SPD, de Sozialdemokratische Partei Deutsch-lands. De oudste partij van Duitsland, de enige partij ook met een vrijwel onbevlekt palmares. Want de SPD hield de rug recht in de achtereenvolgende tijden dat Bismarck, de keizer en Hitler het in Duitsland voor het zeggen hadden.

De twee indrukwekkendste momenten uit de geschiedenis van de partij werden in Leipzig vaak gememoreerd: de tegen de nazi's gerichte toespraak van partijleider Otto Wels in 1933 in de Rijksdag en de knieval van de eerste SPD-bondskanselier Willy Brandt in 1970 voor het gedenkteken van de opstand in het getto van Warschau.

Ooit, in de jaren van illustere voormannen als Brandt en Helmut Schmidt, in de jaren zeventig van de vorige eeuw, haalde de SPD bij verkiezingen meer dan 40 procent van de (West-)Duitse stemmen binnen. Het is een percentage dat anno 2013 alleen lijkt te zijn voorbehouden aan de Unie van CDU en CSU van Merkel. De SPD zweeft, aan de hand van de soms zwalkende kanselierskandidaat Peer Steinbrück, in recente peilingen onder de 30 procent.

Meer dan 1.600 hoge, al dan niet sociaal-democratische gasten waren gisteren naar de stad van Johann Sebastian Bach gekomen. Merkel was er, ook de Duitse president Joachim Gauck (CDU) zat op de eerste rij. Diederik Samsom van de Nederlandse zusterpartij PvdA stond op de presentielijst. En ook de thuis zo geplaagde Franse president François Hollande liet zich het applaus van zijn Duitse 'Genossen' welgevallen.

De toespraken in het Leipziger Gewandhaus gingen over de sociaal-democratie in tijden van globalisering en economische crisis, over het bestrijden van massale jeugdwerkloosheid in Europa.

In de wandelgangen gingen de gesprekken vaak over 'Agenda 2010', die de laatste SPD-kanselier Gerhard Schröder tien jaar geleden introduceerde. Sommige sociaal-democratische gasten noemden het een 'asociale agenda' die een deel van de achterban van de partij heeft vervreemd: lage lonen, lage bijstand, een voor werkgevers makkelijker ontslagrecht, een hogere pensioenleeftijd.

Maatregelen die, menen veel economen, wel tot gevolg hebben gehad dat Duitsland in tijden van crisis zo goed draait. Voor de partij pakte het initiatief van Schröder minder goed uit. 'Agenda 2010 deed de SPD de das om, sindsdien plukt Merkel er de vruchten van', verzuchtte een oude 'Genosse'. 'Ooit waren we rood, nu is de kleur vaal.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden