Sparen voor een tweedehandsje

In de online-sneakercommunity betalen verzamelaars en handelaars tot duizenden euro's voor schoenen uit oude collecties. Beschadigd of niet, met exclusieve paren verwerf je status.

AMSTERDAM - 'Het mooiste gevoel is als het busje van de postbode komt aanrijden. De doos gaat open en dan gaan ze gelijk aan mijn voeten', aldus sneakerfreak Mathijs (18). Sinds een paar dagen heeft hij zijn droomschoen in handen. Een jaar lang zocht hij naar de Nike Air Max Amsterdam. De sneaker, in rood, blauw en bruin, heeft een beschadiging op de hiel en de neus laat los. Toch heeft hij 700 euro voor het tweedehands paar neergeteld.


Het lijkt veel geld, maar Mathijs vindt het een koopje. Een handelaar uit Turkije biedt dezelfde schoen aan voor 1.500 euro. Op de originele doos staat dat het paar tien jaar geleden maar 150 euro kostte. De sneakerverzamelaar heeft het er dubbel en dwars voor over.


Achter de verkoop van sneakers in normale winkels gaat een onlinewereld van handel in tweedehands schoenen schuil. De verzamelaars en handelaars treffen elkaar in besloten groepen op Facebook en op Instagram. Velen bieden hun schoenen aan op de website Klekt, een soort marktplaats voor exclusieve tweedehands sneakers. Ook op het reguliere Marktplaats worden de schoenen aangeboden. Het duurste paar daar kost 2.595 euro. Op Ebay staan schoenen voor ruim 8.000 euro te koop. Meestal gaat het om paren gemaakt in 2002 en 2006, tweedehands schoenen dus.


Nike geeft niet prijs hoeveel schoenen ze gelimiteerd uitbrengen, het bedrijf wil ook niet zeggen wat de strategie daarachter is. Volgens retaildeskundige Frank Quix is het een slimme marketingtruc. Volgens hem verdienen Nike of andere fabrikanten niet veel met de verkoop van exclusieve sneakers. Het geld verdienen ze met de massaproductie van schoenen waar makkelijk aan te komen is. Toch loont de productie van de bijzondere schoenen. Het zorgt voor een hype rondom het merk. Mensen worden gek van een klein aantal schoenen dat velen nooit in handen krijgen. 'Het merk laden', zo noemt Quix dat. Voor een producent als Nike geldt: 'Schaarste is rijkdom.'


Niet alleen schoenfabrikanten maken gebruiken van deze truc. Le Coq Sportif, sponsor van de Ronde van Frankrijk, maakte een speciale editie van de gele trui. Daarvan zijn er slechts vijfhonderd gemaakt. 'Er is een doelgroep die daar grof geld voor wil betalen. Het is te vergelijken met postzegels sparen', aldus Quix.


Gio Hellings, van de Tilburgse sneakerzaak Re-issue, schat dat Nike maandelijks wereldwijd tien tot vijftien series van enkele honderden paren exclusieve Nikes uitbrengt. Volgens hem zorgt de strategie ervoor dat bepaalde modellen cool blijven. Als de verkoop van een schoen op zijn hoogtepunt is, wanneer iedereen ze draagt, haalt Nike het model uit de markt. Na anderhalf jaar zet Nike ze weer gelimiteerd in de winkels. Heel langzaam, bijvoorbeeld in samenwerking met een artiest. Op die manier blijven modellen cool en kan Nike er jarenlang mee vooruit. 'Andere merken melken schoenen helemaal uit waardoor consumenten er na twee jaar klaar mee zijn. Bij Nike blijven schoenen cool.'


Rachael van der Stam, student algemene cultuurwetenschappen, studeerde af met een scriptie over de sneakerwereld. Ze trof een community aan waarin het verwerven van status de hoofdrol speelt. 'Sneakerfreaks doen alsof exclusiviteit ze niet veel uitmaakt, alsof het ze erom gaat dat de schoen zo mooi is. Maar met de exclusieve paren verwerf je status. Bovendien laat het zien hoeveel geld je hebt.'


Die status verwerf je enkel online, want op straat kom je niet veel mensen tegen die de dure sneakers op waarde kunnen schatten, zegt Van der Stam. Ze sluiten hun vriendschappen op internet en krijgen elkaar maar zelden in real life te zien. Toch is vriendschap van levensbelang in de sneakerwereld. Als je bevriend bent met een handelaar krijg je een schoen voor een net iets betere prijs.


Sinds twee jaar is Mathijs bezig met verzamelen en handelen. Hij heeft nu 33 paar sneakers, voornamelijk Nikes en enkele Asics. Op het hoogtepunt waren het er meer dan 55. Hij verkocht ze en ruilde ze voor andere. Het grootste deel van de opbrengst gaat direct terug naar zijn verzameling.


Mathijs is nog maar een kleine speler in de sneakerwereld. De grote jongens hebben honderden schoenen in huis staan. Ze zijn huiverig om met hun naam in de krant te komen. Bang voor de Belastingdienst en voor inbrekers als ze weten hoeveel de waarde van hun schoenen is.


Het gaat verzamelaars om exclusiviteit. De Nike Air Amsterdam, die Mathijs net in handen heeft, is naar verluidt een van de 144 exemplaren die op de wereld bestaan. 'Het amsterdammertje is superexclusief', zegt hij glunderend.


Het kan nog gekker. De Nike Air Max Albert Heijn is de heilige graal voor veel sneakerfreaks. De schoen uit 2005, is ontworpen door de Nederlandse Piet 'Parra' Jansen. Het verhaal gaat dat hij zijn ontwerp baseerde op de toenmalige kleuren van de tasjes van Albert Heijn. Vlak voor de release veranderde Albert Heijn de kleuren en werd de productie stopgezet. Parra gaf de enige 24 exemplaren aan vrienden en familie. Inmiddels levert de schoen duizenden euro's op.


Mathijs speurt dagelijks op Facebook naar bijzondere 'paartjes' voor een laag prijsje. Om zijn collectie te laten zien, heeft hij de schoenen uitgestald in de studeerkamer. Al zijn sneakers zijn voorzien van een schoenspanner. Hij haalt een paar met tijgerprint tevoorschijn. 'Gemaakt van echt koeienhaar', zegt hij trots. Hij kocht ze voor 500 euro. Hij zou ze nu voor 650 euro kunnen verkopen. Hij heeft er twee paar van.


Ondertussen is Mathijs begonnen aan de zoektocht naar een nieuwe schoen. De Grape, van Nike, moet het worden. Negenhonderd euro, dat mag hij maximaal kosten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden