Spanningen tussen Spanje en Catalonië lopen op

De spanningen tussen de Spaanse regering en de met onafhankelijkheid flirtende Spaanse regio Catalonië zijn verder opgelopen. Zes weken voor de Catalanen naar de stembus gaan en zich mogelijk daarna in een referendum mogen uitspreken over 'een eigen staat', heeft de regering-Rajoy de aanval geopend op de Catalaanse taal en onderwijs.

AMSTERDAM - De Spaanse minister van Onderwijs, José Ignacio Wert, verklaarde woensdag in het parlement dat Catalaanse scholieren en studenten moeten worden 'verspaanst'. Volgens Wert is dit nodig omdat het huidige Catalaanse onderwijssysteem ertoe zou hebben geleid dat 'de gemeenschappelijke elementen (tussen Spanje en Catalonië) zijn verdwenen of geminimaliseerd'. Vooral de eeuwenlange geschiedenis van Catalonië binnen Spanje zou het slachtoffer zijn geworden van de toenemende nadruk op de Catalaanse identiteit, aldus de Spaanse minister.

Deze opmerkingen zijn Wert op forse kritiek komen te staan. Enkele Catalaanse scholen protesteren tegen de uitlatingen door vandaag gewoon les te geven op de Fiesta Nacional, de nationale feestdag van Spanje. Diverse commentatoren hebben de uitspraken vergeleken met donkere jaren van dictator Francisco Franco (1939-'75), toen vrijwel elke uiting van de Catalaanse taal en cultuur was verboden.

Irene Rigau, de Catalaanse bewindsvrouw voor onderwijs, heeft laten weten dat Werts woorden 'bewijzen dat de Spaanse regering streeft naar een toenemende centralisatie'. Daarnaast meent Rigau dat Spanje eerst Catalonië op fiscaal gebied heeft tegengewerkt en bevoegdheden heeft geweigerd, 'om nu een offensief te beginnen tegen de identiteit van de Catalanen'.

Weinig weerklank

De Spaanse premier Mariano Rajoy weerspreekt de kritiek en vindt dat een meer Spaans karakter van het onderwijs in Catalonië ertoe zal bijdragen dat Catalanen 'trots zijn op zowel hun Catalaanse als Spaanse achtergrond'. Rajoys woorden hebben weinig weerklank gekregen in Catalonië, waar uit een recente peiling bleek dat 74 procent van de 7,6 miljoen Catalanen een referendum voor onafhankelijkheid steunt. Steeds meer Catalanen vinden dat Catalonië niet zomaar een regio van Spanje is, maar een natie met eeuwenoude wortels. Om dit te benadrukken gingen op de Diada, de nationale feestdag van Catalonië op 11 september, al een miljoen Catalanen in Barcelona de straat op om afscheiding te eisen.

Deze Catalaanse megamars en andere demonstraties, zoals afgelopen weekeinde bij de voetbaltopper tussen FC Barcelona en Real Madrid, hebben conservatieve Spaanse politici ertoe gebracht een toenemende centralisering van de macht in Madrid na te streven.

Al jaren ligt het Catalaanse onderwijssysteem, dat sinds begin jaren tachtig zwaar de nadruk legt op de eigen taal en identiteit, onder vuur. Spaans is tot een vak gedegradeerd dat slechts twee uur per week wordt gegeven, tot grote ergernis van Spaanse onderwijsorganisaties en Spaanstalige ouders van scholieren in Catalonië.

Zeker vijfmaal heeft de hoogste Spaanse rechter de Catalaanse autoriteiten gemaand op scholen de status van het Spaans gelijk te trekken. Maar dat is nog altijd niet gebeurd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden