Nieuws

Spanningen tussen Servië en Kosovo lopen op na ruzie over nummerborden

De Servische minderheid in Kosovo komt gewelddadig in opstand tegen een beslissing van de etnisch Albanese regering. Nadat ze eerder al grenswegen blokkeerden, vielen etnische Serviërs zaterdag twee Kosovaarse overheidskantoren aan.

De Kosovaarse speciale politie op patrouille in het grensgebied tussen Kosovo en Servië.  Beeld EPA
De Kosovaarse speciale politie op patrouille in het grensgebied tussen Kosovo en Servië.Beeld EPA

‘Servië probeert een serieus internationaal conflict uit te lokken’, zei Albin Kurti, premier van Kosovo, zaterdag in reactie op de brandstichting en het naar binnen gooien van handgranaten – die niet afgingen – bij twee overheidskantoren. De daders behoren tot de Servische minderheid, die ook al dagenlang wegen met vrachtwagens blokkeert, waardoor de grens tussen de landen gesloten is.

Het begon allemaal op maandag met een beslissing van de Kosovaarse regering die speciale politie naar de grens stuurde om nieuw beleid uit te voeren. Voortaan moeten Servische auto’s in Kosovo een tijdelijk nummerbord kopen, zoals dat ook al jaren voor Kosovaarse auto’s in Servië geldt. Zo’n tijdelijk nummerbord kost vijf euro en is zestig dagen geldig.

Die beslissing schoot zowel de regering in Belgrado als de Servische minderheid in Kosovo in het verkeerde keelgat. De Servische president Aleksandar Vučić noemde het nieuwe beleid zelfs ‘een criminele daad’. Hij stelde het terugroepen van de speciale grenscontrolepolitie als voorwaarde om de door de EU geleide onderhandelingen tussen Servië en Kosovo te hervatten.

null Beeld

Onafhankelijkheid

Volgens de Kosovaren jut de Servische regering de Servische minderheid (in Kosovo ongeveer 5 procent van de bevolking) op tegen de Albanese meerderheid (ruim 90 procent) die het land bestuurt. Etnische spanningen zijn in Kosovo, dat Serviërs nog altijd als hun eigendom beschouwen en waar zich belangrijke Servisch-orthodoxe heiligdommen bevinden, nooit ver weg.

Van 1998 tot 1999 woedde in Kosovo, toen nog deel van Servië, een bloedige oorlog tussen Servische troepen en de Albanees-Kosovaarse onafhankelijkheidsbeweging. De oorlog eiste zeker 13.500 dodelijke slachtoffers en maakte meer dan een miljoen Albanese Kosovaren tot vluchteling.

De Navo steunde de Albanese Kosovaren en maakte een einde aan de oorlog door de Servische troepen 78 dagen lang te bombarderen. Het leverde de toenmalig Amerikaanse president Bill Clinton een standbeeld op in de Kosovaarse hoofdstad Pristina.

De gewenste onafhankelijkheid zou het land pas jaren later uitroepen, in 2008. De meeste Europese landen erkennen Kosovo’s onafhankelijkheid, maar dat geldt niet voor de bondgenoten van Servië, waaronder China en Rusland. In Europa erkennen Griekenland, Spanje, Cyprus, Roemenië en Slowakije het land niet.

Escalatie

Servië en Kosovo, die op termijn beide tot de Europese Unie hopen toe te treden, voeren al sinds 2013 een door de EU geleide dialoog om hun onderlinge relatie te verbeteren, maar tot nu toe hebben die onderhandelingen weinig opgeleverd.

De nummerbordenruzie onderstreept nog eens hoe delicaat het evenwicht blijft om in Kosovo – waar nog steeds een permanente Navo-vertegenwoordiging is van een kleine vierduizend mensen, onder wie Amerikaanse militairen – de vrede te bewaren. Na de gebeurtenissen van afgelopen week riepen de Navo en de EU zowel Servië als Kosovo op zich terughoudend op te stellen.

Of de partijen gehoor geven aan die oproep moet de komende dagen blijken. Servische media meldden zaterdag dat er tanks en ander militair materieel onderweg waren naar de grens met Kosovo. De Kosovaarse president Vjosa Osmani besloot eerder terug te keren van een bezoek aan de Verenigde Naties in New York vanwege de escalaties in eigen land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden