Spanningen rond Krim lopen op

De spanningen rond de Krim zijn woensdag verder opgelopen doordat president Poetin de Russische troepen in het westen van het land in staat van paraatheid heeft gebracht. Volgens Moskou gaat het om een oefening, maar in Kiev werd de manoeuvre uitgelegd als een waarschuwing aan Oekraïne.

SIMFEROPOL/KIEV - In Simferopol, de hoofdstad van de Krim, kwam het gisteren tot gevechten tussen pro-Russische betogers en Krim-Tataren. De demonstranten bekogelden elkaar met flessen en gingen met elkaar op de vuist. Een man bezweek tijdens het gedrang, vermoedelijk als gevolg van een hartaanval.


De Russische betogers, die 'Rusland!' en 'Poetin' schreeuwden, willen dat de Krim zich aansluit bij Rusland na de omwenteling in Kiev. Volgens hen is Oekraïne in de greep geraakt van 'ultra-nationalistische' groeperingen die de Russen op het autonome schiereiland hun rechten willen ontnemen.


De Krim-Tataren, die ongeveer 12 procent van de bevolking van het schiereiland vormen, zijn fel tegen aansluiting bij Rusland. De Krim-Tataren bewaren slechte herinneringen aan de Russische overheersing: in 1944 werden zij op last van Stalin collectief gedeporteerd. Pas veertig jaar later mochten ze naar hun geboortegrond terugkeren.


Duizenden voor- en tegenstanders van hereniging met Rusland waren naar het parlementsgebouw in Simferopol getrokken voor een speciale zitting van de volksvertegenwoordiging over de politieke crisis in het land. Verwacht werd dat het parlement zich voor afscheiding zou uitspreken.


Maar volgens de pro-Russische parlementsvoorzitter Volodymyr Konstantinov ging het om een 'provocatie' en stond dat punt helemaal niet op de agenda. Refat Tsjoebarov, de leider van de Krim-Tataren, zei dat hij de Russische parlementariërs had gewaarschuwd geen zitting te beleggen over afscheiding. 'We weten dat ze die zitting nodig hebben om de Krim los te scheuren uit Oekraïne. Maar dat zullen we niet laten gebeuren', zei hij.


De Oekraïners en de Krim-Tataren zijn bang dat Rusland van de onrust in het land gebruik zal maken om Oekraïne binnen te vallen, zogenaamd om de etnische Russen te beschermen. Met dat argument viel Rusland in 2008 ook Georgië binnen.


De achterdocht wordt nog versterkt door de grootscheepse Russische legeroefeningen, waaraan 150 duizend militairen, 880 tanks, 90 vliegtuigen en 80 marineschepen meedoen. Volgens de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe houdt de oefening geen verband met Oekraïne. Rusland houdt de ontwikkelingen op de Krim wel nauwlettend in de gaten, zei hij.


Valentina Marijenko, de voorzitster van de Russische senaat, verzekerde gisteren nog eens dat Moskou niet van plan is zich in de binnenlandse aangelegenheden van Oekraïne te mengen. 'Wij zijn voor Oekraïne als een verenigde staat; er is geen grond voor separatistische sentimenten.'


In verband met de spanningen heeft de Russische Zwarte Zee-vloot alle verloven ingetrokken. Op de weg naar Sebastopol, de thuishaven van de Russische vloot, was een zware barricade te zien van vrachtwagens en betonblokken. Daarmee willen de autoriteiten voorkomen dat ultra-nationalistische groeperingen uit Kiev zullen proberen de stad binnen te dringen. Naar verluidt zou een 'vriendschapskolonne' van de groepering Rechtse Sector op weg zijn naar de Krim.


Russische activisten zijn ook boos over het besluit van de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken Avakov om de oproerpolitie Berkoet te ontbinden. Agenten van Berkoet speelden een belangrijke rol in het bloedbad onder de betogers tegen Janoekovitsj, waarbij bijna tachtig doden vielen. Maar bij het besluit de eenheid te ontbinden speelt ongetwijfeld ook mee dat de nieuwe machthebbers bang zijn dat Berkoet een instrument zal worden van de pro-Russische activisten op de Krim. In die kringen gelden de Berkoet-leden juist als helden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden