Spanningen lopen op in Guinee

Beide presidentskandidaten eisen de overwinning op in Guinee. Kiescommissie wijstoppositieleider aan als winnaar. Betogers in hoofdstad Conakry botsen met politie.

conakry De spanning in het West-Afrikaanse Guinee is maandag hoog opgelopen, nadat beide kandidaten bij de presidentsverkiezingen de overwinning hadden opgeëist. In de hoofdstad Conakry kwam het tot botsingen tussen betogers en politie.


De kiescommissie wees gisteravond oppositieleider Alpha Condé aan als winnaar. Volgens de voorlopige uitslag kreeg hij 53 procent van de stemmen. Zijn rivaal, ex-premier Cellou Dalein Diallo, kwam op 47 procent. Ook hij had eerder op de dag de zege voor zich opgeëist. Hij beschuldigde de kiescommissie van fraude.


Volgens internationale waarnemers is de stembusgang vrij en eerlijk verlopen. Maar de spanningen namen toe door de vertraagde publicatie van de uitslag. Aanvankelijk zouden de resultaten van de tweede en beslissende ronde van de presidentsverkiezingen van 7 november vorige week worden bekendgemaakt. De kiescommissie slaagde hier niet in.


Nadat oppositieveteraan Condé zichzelf als winnaar had uitgeroepen, raakten honderden jonge aanhangers van Diallo slaags met ordetroepen in Conakry.


Diallo (58) behoort tot de grootste bevolkingsgroep, de Peul. Zondag had hij aangekondigd de uitslag niet te zullen erkennen als de uitslagen zouden worden meegerekend van de noordelijke staten Kouroussa en Siguiri. Gewelddadige botsingen daar tussen Peul en Malinké - die vooral op de 72-jarige Condé zouden hebben gestemd - leidden in oktober tot uitstel van de tweede ronde. In Siguiri, 500 kilometer ten noorden van Conakry, zouden zeker 1.800 Peul hun huizen zijn ontvlucht.


Diallo zei zondag dat in Siguiri en Kouroussa zijn aanhangers te geïntimideerd waren om te stemmen. Zijn partij had bovendien veel te weinig partijvertegenwoordigers kunnen vinden die op de stembureaus aanwezig durfden te zijn om toe te zien op het stemmen en het tellen.


De verkiezingen lijken uiteindelijk puur langs etnische lijnen te zijn verlopen. 'Je zou niet op een Peul moeten stemmen omdat hij een Peul is, of op een Malinké omdat hij een Malinké is', aldus Mamadou Bah, een Peul in Conakry die op Diallo zijn stem had uitgebracht. 'Ik zou graag zeggen dat ik hem steun vanwege zijn ideeën, maar ik stem vooral op hem omdat de Malinké in mijn buurt ons voortdurend beledigen.'


Het zou een klein wonder geweest zijn als de stembusgang in Guinee probleemloos was verlopen. Sinds het land in 1958 onafhankelijk werd, zijn nooit geloofwaardige verkiezingen gehouden. De fraude verliep soms zo schaamteloos dat de regerende partij meer stemmen haalde dan er kiezers waren. De afgelopen 26 jaar werd Guinee geregeerd door militairen, die niet van plan leken de macht af te staan.


Dat veranderde nadat juntaleider Moussa 'Dadid' Camara in december vorig jaar zwaar gewond was geraakt bij een schietpartij, en in ballingschap ging in Burkina Faso. Nummer 2 van de junta, Sekouba Konaté, nam de macht over en besloot presidentsverkiezingen uit te schrijven, waaraan hij noch andere juntaleden mochten meedoen. Voor het eerst was er in Guinee geen zittende president die de uitslag kon manipuleren.


Het leger stelt zich nog altijd neutraal op. Militairen zijn onder Konaté voorgelicht over mensenrechten, maar de bevolking vertrouwt er niet op dat ze de macht werkelijk uit handen geven.


Een journalist van persbureau AP zag hoe Konaté tijdens de eerste stemronde zijn stem uitbracht onder begeleiding van soldaten, die journalisten en kiezers hardhandig verjoegen. 'We zijn het zat om door het leger te worden geregeerd', zei de 19-jarige Oumou Touré. 'Het zijn psychopaten. Ze zijn niet normaal. Ik vraag me af of ze de macht echt zullen afstaan aan de burgers.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden