Spanning tussen China en VS loopt op

China stuurt zijn marine de volle zee op en zet zijn luchtmacht voortaan 'offensief en defensief' in boven de Zuid-Chinese Zee op een moment dat de spanningen met de Verenigde Staten snel oplopen. Traditioneel richt China zich op het verdedigen van de eigen kustwateren. Maar de 'ingewikkelde dreigingen en uitdagingen in de Zuid-Chinese Zee' vragen om een nieuwe aanpak.

Chinese baggerschepen bij de Spratley-eilandengroep in de Zuid-Chinese zee. Beeld reuters

Dat schrijft de Chinese legerleiding in een dinsdag gepubliceerde blauwdruk van een nieuwe defensiestrategie. Peking eist de Zuid-Chinese Zee grotendeels op, maar vijf kleinere Aziatische landen, waaronder bondgenoten van de VS, maken ook aanspraak op delen van het gebied. Recentelijk zijn de VS zich intensiever met het conflict gaan bemoeien.

Als Washington zo doorgaat, is 'oorlog onvermijdelijk', brieste de populaire staatskrant Global Times in een commentaar. Gedoeld werd op het Amerikaanse spionagevliegtuig dat vorige week met televisiejournalisten aan boord langs kunstmatige eilanden vloog die China aanlegt.

De Chinese claim op vrijwel de gehele Zuid-Chinese Zee is onaanvaardbaar, benadrukt de Filipijnse rechter Antonio Carpio in een interview met de Volkskrant.

'Onverantwoordelijke provocatie'

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken eiste Amerikaanse excuses voor de 'onverantwoordelijke provocatie'. Maar Washington streek China als reactie opnieuw tegen de haren in, bij monde van de Amerikaanse vicepresident Joe Biden. Hij riep net afgezwaaide kadetten op zich klaar te maken voor de Zuid-Chinese Zee. 'De spanningen lopen op, as we speak, maar jullie zullen er zijn om de vrede te handhaven.Van de Amerikaanse marine wordt in 2020 60 procent in de Aziatische Pacific gestationeerd.'

De VS bereiden militaire oefeningen voor met Australië, en voor het eerst ook met Japan. Voorheen deed Japan niet mee aan dit soort oefeningen omdat het land na de Tweede Wereldoorlog een pacifistische koers opgelegd heeft gekregen. De bescheiden aanwezigheid van veertig Japanse militairen is een voorbeeld van de nieuwe samenwerking van Aziatische bondgenoten van de VS in de achtertuin van China. Tien Zuid-Oost-Aziatische landen versterken zelfstandig hun marine en kustwacht met forse verhogingen van de defensiebudgetten, meldt defensiespecialist IHS Jane's Defence Weekly.

Risico op potentieel dodelijke incidenten

Met al die militaire activiteit neemt het risico op potentieel dodelijke incidenten toe, terwijl de scheepvaartroutes in dit gebied van cruciaal economisch belang zijn. De VS beweren dan wel dat China het vrije zeeverkeer in gevaar brengt, China zelf is evenzeer afhankelijk van vrije doorvaart en rust in het gebied. Met dat argument wast Peking de handen in onschuld, en negeert het de door de VS verlangde bouwstop op de omstreden riffen.

Gisteren legde de Chinese minister van transport juist op twee plaatsen in de Spratley-eilandengroep voor de Filipijnse kust de eerste steen voor vuurtorens. 'Normale activiteiten, te vergelijken met de aanleg van een weg op het Chinese vasteland', aldus het Chinese ministerie van buitenlandse zaken.

Gisteren deed Taiwan, dat ook een eiland claimt, een poging de spanningen te verminderen. President Ma Ying-jeou stelde voor de bouwwerkzaamheden op de eilanden te staken tot met internationale onderhandelingen over gezamenlijke exploitatie van de visgronden en de gas- en olievoorraden een oplossing is gevonden. China wil alleen bilaterale besprekingen. Kleinere landen zoals Vietnam en de Filipijnen vrezen dan ondergesneeuwd te raken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden