Spanning in kabinet over uitkeringen in Marokko

De export van uitkeringen naar Marokko leidt tot spanning in de coalitie. De PvdA heeft voorkomen dat de VVD een motie indient waarin het kabinet wordt opgeroepen een verdrag daarover met Marokko op te zeggen. Volgens tegenstanders van het debat zou er sprake zijn van een 'verkiezingsstunt' om daags voor de Europese verkiezingen met ferme taal naar buiten te treden.

Rutte en Samsom in 2012 bij het presenteren van het regeerakkoord.Beeld epa

Formeel doen PvdA en VVD alsof hun neus bloedt. Volgens de VVD ging de vergadering waarin de motie zou worden ingediend om 'agendatechnische redenen' niet door. De PvdA houdt het erop dat het kabinet eerst met een standpunt moet komen.

Verstrekkende gevolgen
Opzegging heeft verstrekkende gevolgen. Zo kan Nederland nu op basis van het verdrag het vermogen van Marokkanen controleren die in Nederland bijstand krijgen. Wie bijstand krijgt, mag nauwelijks spaargeld hebben. In Marokko worden ook arbeidsongeschikten herkeurd die daarvoor een Nederlandse uitkering krijgen.

Ook voor de diplomatieke verhoudingen kan opzegging van het verdrag gevolgen hebben en voor de samenwerking van de Nederlandse politie en justitie met Marokko. Die zou volgens parlementariërs op het spel komen te staan als het verdrag plompverloren wordt opgezegd.

Woonlandbeginsel
Het draait om een verdrag met Marokko over de sociale zekerheid waarin de uitbetaling van Nederlandse uitkeringen in Marokko is geregeld. Nederland vraagt al jaren om aanpassing maar die gesprekken leveren niets op. Daarop heeft Nederland voor de export van uitkeringen het zogenoemde woonlandbeginsel ingevoerd.

De hoogte van de uitkeringen worden verlaagd naar de kosten van levensonderhoud in het ontvangende land. Uitkeringen die naar Marokko worden overgemaakt, werden 40 procent verlaagd. De rechter heeft deze verlaging voor Marokkaanse uitkeringen ongedaan gemaakt op basis van het verdrag met dat land.

VVD-Kamerlid Anoushka Schut pleit nu periodiek voor opzegging van het verdrag met Marokko. Woensdag wilde zij tijdens een speciale vergadering een motie indienen die het kabinet daartoe oproept. De PvdA heeft deze vergadering echter laten schrappen. Schut verwacht dat zij haar oproep binnenkort alsnog kan indienen. Of zij dan een meerderheid krijgt is twijfelachtig. De PVV steunt haar zeker, het CDA waarschijnlijk.

Standpunt Asscher
De PvdA verwacht dat Schut de mogelijkheid pas krijgt als minister Asscher van Sociale Zaken een standpunt heeft ingenomen over de verloren rechtszaken over het woonlandbeginsel.

De kwestie is extra saillant omdat de Eerste Kamer in juni het verbod op export van kinderbijslag behandelt. De bijslag wordt dan alleen nog in Nederland uitbetaald. Die behandeling stokte kort na het aantreden van Asscher in oktober 2012.

Alleen de PVV steunde het wetsvoorstel toen, hoewel Asscher betoogde dat hij sterker zou staan in de onderhandelingen met Marokko als het wetsvoorstel zou worden aangenomen.

Het opzeggen van het verdrag met Marokko heeft geen gevolgen voor lopende uitkeringen, alleen voor nieuwe uitkeringen. De hoogte daarvan kan dan wel aan de hand van het woonlandbeginsel worden vastgesteld.

Gewelddadige overval
De intensieve samenwerking tussen Justitie in Nederland en Marokko kan door opzegging op het spel komen te staan. Zo is deze week in Marokko een man aangehouden die het Nederlandse Openbaar Ministerie verdenkt van de zeer gewelddadige overval op de Amsterdamse vestiging van waardetransporteur Brink's in juni 2011.

Het OM wil de man graag verhoren. In Marokko zit ook een verdachte vast van een schietpartij in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt in december 2012. Het OM heeft zijn dossier aan Marokko overgedragen en de man wordt in Marokko berecht.

Marokko berechtte eerder in drie Nederlandse zaken Marokkaanse verdachten. De verkrachter en moordenaar van de 34-jarige Utrechtse Ilona Nemeth (vermoord in 2004) kreeg levenslang. Dat gold ook voor de moordenaar van de Nijmeegse Mientje Aarts-Sewalt (69) en Mientje Thijssen-Bartelen (75). Zij werden in 2003 gedood, de dader werd in 2010 gepakt. De man die Utrechter Wouter Dol (65) in 2006 doodstak, werd door de Marokkaanse rechter veroordeeld tot 17 jaar cel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden