Spanning ebt weg als muziek zwijgt

De vloer ligt vol met Fatboys: trendy zitzakken om volledig op onderuit te gaan. Alleen de kleur van dit plooibare meubilair is minder hip: grijs, gebroken wit, beige....

Annette Embrechts

Dan voltrekt zich een fascinerend tableau: de dansers kleien hun lichaam om dat van de ander, zodat een levend organisme lijkt te ontstaan. Subtiele veranderingen zorgen voor minimale activiteit – alsof er celdeling plaatsvindt in de huidkleurige klontering.

Hier toont choreograaf André Gingras overduidelijk zijn fascinatie voor de wetenschap. Met eerdere laboratoriumvoorstellingen, zoals CYP17 (2000) en Hypertopia (2006), bouwde hij in korte tijd internationaal een naam op. Bij zijn nieuwste voorstelling trans.form zit de vondst echter vooral in Gingras’ gebruik van sterk vullende, filmische muziek van de Indonesische componist en gamelanspeler Rahayu Supanggah. Vanaf het begin klinkt een langgerekte blaastoon, die steeds indringender en onheilspellender wordt. Uit die toon maken zich klanken los: zachte snaarmuziek, lichte percussie en meeslepende vibraties.

Als de dansers oprijzen uit hun versmelting, sprokkelen ze langzaam een identiteit als van oermensen bij elkaar. Eerst trekken zij een T-shirt aan, met lange mouwen tot ver over hun knokkels. Als machinale viervoeters stappen ze staccato rond. Grillige spiercontracties zorgen voor een vreemde archaïsche aanblik. Alsof er levende fossielen zijn losgebikt uit de aarde.

De dansers transformeren verder. Een harige pruik en diep keelgeschraap maakt van Yukio Tomino een snuivende holbewoner. Make-up, masker, nep-penis en gespannen spierbundels geven Marta Lobato het uiterlijk van een bezeten jager. Tomino en danser Thomas Falk plakken een masker op hun achterhoofd en creëren met hun achterovergebogen, bijna naakte lichamen prachtige, nieuwsgierige creaturen.

Tot dan heeft trans.form een zuigende werking op de toeschouwer. Maar als de compositie van Rahayu Supanggah na drie kwartier zwijgt, ebt de spanning weg. Falk, in een T-shirt met de tekst ‘Ik ben André Gingras’, probeert het nog met een komisch exposé over de evolutie. Zijn collega Kenneth Flak draaft door in zijn tot dan energieke aanwezigheid: hij stuitert op en over de zitzakken.

De fotoboekjes die iedereen mag inzien, geven ook geen uitsluitsel over deze fysieke studie, die naar het slot toe het spoor een beetje bijster raakt. Wel vallen de kleurige identiteiten op, gespot in alle hoeken van de wereld. Foto’s van gekke neuzen en rijen zwangere buiken, van trance-dansen en familiebijeenkomsten. Ze vormen een sterk contrast met de vleeskleurige voorstelling. Maar het gevoel blijft dat trans.form nog niet volledig is geëvolueerd.

Annette Embrechts

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden