Spannende tijden in Kamer: profileren of solliciteren

Het CDA staat aan de vooravond van een klein bloedbad. Maandag valt het doek voor de 'stakkers' in de fractie....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

De kamerleden van het CDA die er niet in zijn geslaagd de afgelopen jaren deugdelijk oppositie te voeren, zullen door Helgers worden bedankt voor bewezen diensten. De voorzitter koerst af op drastische vernieuwing. Hij wil in de Tweede Kamerfractie (nu 34 zetels) voor de helft nieuwelingen.

In het CDA moeten ongeveer twintig kandidaten worden klaargestoomd voor het politieke vak. Maar een plan om al dit jaar een 'schaduwfractie' te vormen, werd vanwege verzet uit de zittende fractie schielijk ingetrokken.

Het partijbestuur heeft aan de oudgetrouwen Van der Linden, Bukman, Lansink en Mateman gevraagd een open brief te schrijven waarin zij verklaren plaats te maken voor nieuw bloed. Lansink en Mateman weigerden dit. Zij beschouwen een gedwongen vertrek als een schoffering.

Disfunctioneren hoeft niet de reden te zijn voor een roemloze aftocht uit Den Haag. Bij het CDA geldt ook gelijkmatige vertegenwoordiging per regio. De kamerkring Zuid-Holland is in de fractie aanwezig met Ten Hoopen, De Jong, De Hoop Scheffer, Van de Camp, Biesheuvel, Smits, Bremmer en Verhagen. Hier zullen namen wegvallen, omdat deze kring maximaal vier kamerleden mag leveren.

Niet alleen de leden van de CDA-fractie azen momenteel op een nieuwe termijn. Overal in de Kamer zinnen backbenchers op de mogelijkheid een herverkiezing te bemachtigen. In de wandelgangen informeren ze naar elkaars kansen.

Zo'n dertig kamerleden verkeren in grote onzekerheid. In de fracties worden inschattingen gemaakt van de kansen op herverkiezing. Heb ik het goed gedaan? Is het zoetjesaan tijd uit te kijken naar een nieuwe werkkring?

Als de peilingen werkelijkheid worden, vindt straks bij D66 een drama plaats. Twee van de drie collega's zullen niet terugkeren, vrezen ze zelf. De partij heeft 24 zetels. In de peilingen lijdt D66 een verlies van zes.

Bovenaan de lijst prijken straks in ieder geval de namen van bewindspersonen als Borst, Van Mierlo, Kohnstamm en Tommel. Bij de eerste tien staat ook de fractietop: Wolffensperger, De Graaf en Van Boxtel. Bij D66 wordt ervan uitgegaan dat er ministens drie nieuwelingen de fractie binnenkomen. Het zou betekenen dat er acht plaatsen zijn te vergeven aan de overige 21 zittende kamerleden.

Bij de VVD en de PvdA valt de spanning mee. Deze partijen zitten in de lift. Vier van de zittende VVD'ers zullen niet terugkeren. Dat biedt kans op verversing van de fractie. De partij heeft 31 kamerleden en de peilingen geven een winst aan van tien zetels.

In de PvdA-fractie wordt net als vier jaar geleden gezocht naar vernieuwing. In augustus gaf fractievoorzitter Wallage de PvdA'ers de gelegenheid naar hun kansen te informeren. Houda wist toen al dat hij een verkiesbare plaats kon vergeten. Hetzelfde gold voor Liemburg en Sterk.

De drift tot profilering van parlementariërs is deze weken groter dan ooit. Wie er straks nog bij wil horen, doet nu van zich spreken. Op de opiniepagina's en tijdens spreekbeurten wordt de achterban duidelijk gemaakt dat 'deze geachte afgevaardigde' zijn partijtje meeblaast.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden