Spanje verwelkomt de pinda

Over enkele jaren komen, wat producent Pepsico betreft, bijna alle pinda's die Europeanen eten uit Spanje. Het is een schaars lichtpuntje voor het economisch lamgeslagen land.

MERIDA - Even buiten Merida, in het glooiende rivierlandschap van de Guadiana, groeit het verdekt opgesteld op de velden tussen maïs en rijst. Een onbekend laag groeiend woekerplantje: wie niet beter wist, zou het gewas aanzien voor een mislukte boon of erwt. 'Pinda's. Wie had dat ooit gedacht?'

Landbouwer Casimiro Capilla (51), een compacte, bruingebrande verschijning in een ruitjeshemd, moet er een beetje om lachen. We kijken toe hoe de pindaoogstmachines van KMC, speciaal overgevaren uit Tifton, Georgia - de pindastaat van de VS, de planten uit de grond trekken en ondersteboven smijten. Zo komen de aardnootjes te drogen in de warme Spaanse zon. Zo'n 25 hectare pinda's ligt om ons heen klaar om geoogst te worden. 'En volgend jaar moet dat het dubbele worden', aldus Capilla. 'Met een opbrengt van 4,5 ton per hectare zitten we niet ver onder de Amerikaanse oogst. De pinda heeft hier een toekomst.'

Zoals ooit de aardappel via de Spaanse conquistadores vanuit Zuid-Amerika Europa veroverde, zo vindt nu de pinda via Spanje zijn weg naar het continent. 'Euronuts' is het innovatieve project gedoopt waarmee de voedsel- en drankgigant Pepsico de pinda in Europa heeft geïntroduceerd. Als alles goed gaat, zal bijna de complete Europese pindaverkoop van Pepsico, die voor een groot deel verloopt via de Zaandamse Duyvis-fabrieken, binnen enkele jaren van Spaanse bodem komen. De plantages zijn geconcentreerd in de regio van Extremadura, Andalusië en even over de grens in Portugal. In Spanje wordt dit jaar zo'n 1.500 hectare aan pinda's geoogst. Dat moet binnen drie jaar zijn uitgegroeid tot 10.000 hectare. De Nederlandse consument - met 4,5 kilo per jaar vanouds Europa's grootste pinda-eter - zal dan volledig worden voorzien van Spaanse pinda's voor zover het Duyvis betreft.

Bestuursvoorzitter Xavier Orriols van Pepsico Iberia noemt de controle die Pepsico wil hebben over de kwaliteit van zijn pinda's een belangrijke drijfveer achter het project. 'Hier weten we precies wat voor product we geleverd krijgen. En we werken al met Spaanse boeren met een model voor mais, tomaten en aardappels.' Pepsico helpt de boeren bij het opzetten van de teelt, levert de zaaipinda's, net als de oogstmachines en de knowhow van specialisten uit de VS en Argentinië . Er is bovendien een afnamegarantie. Voor een relatief geringe investering van 22 miljoen euro heeft de voedingsmultinational zo een compleet nieuwe aanvoerlijn gecreëerd.

De boeren in Extremadura wantrouwden aanvankelijk de pinda, zegt landbouwer Capilla. Maar nadat duidelijk was geworden dat het Pepsico ernst was, gingen ze om. Het nieuwe gewas is een aantrekkelijk alternatief voor de lokale tabaksteelt, nu die zijn eurosubsidies kwijtraakt. En de pinda is bij uitstek geschikt voor wisselteelt met tomaten, rijst, mais en katoen, omdat het plantje stikstof in de grond brengt. 'Dat betekent dat we besparen op mest en op de wisselteelt een rendement hebben dat 15 tot 20 procent hoger ligt.'

De Nederlander Rik Kuis, die voor Pepsico de nootjes en zaden inkoopt, breekt trots een aardnoot open. 'Kijk, mooi gevuld, zo hoort het.' De keuze voor de gebieden in het centrum van Spanje is min of meer toevallig, vertelt hij. Spanje ligt in de klimatologische bandbreedte waar de pindaplant goed gedijt. Er werden enkele proefveldjes ingericht en het werkte, aldus Kuis. De opbrengst per hectare ligt maar iets onder het Amerikaanse gemiddelde. Ecologisch is de teelt nog niet. 'Maar het klimaat is zo droog dat we maar heel weinig bestrijdingsmiddelen hoeven te gebruiken. En doordat we de pinda's niet meer uit Zuid-Amerika of de VS hoeven te vervoeren, besparen we op de CO2-uitstoot', aldus Kuis.

Een nieuw innovatief landbouwgewas gericht op de export: daarover hoor je de laatste jaren nauwelijks in het door financieel noodweer lamgeslagen Spanje.

Het project werd dan ook met gepast eerbetoon verwelkomd. Minister van Landbouw Miguel Arias Cañete nam de eerste Spaanse aardnoot in ontvangst. De aanwezige regiopresident van Extremadura sprak de hoop uit dat straks ook de nootjesfabrieken worden opgetrokken, zodat naast de duizend arbeidsplaatsen die met de verbouwing zijn gemoeid nog meer mensen aan de slag kunnen.

Bestuursvoorzitter Orriols van Pepsico Iberia hield de boot beleefd af. Vooralsnog worden de nootjes in de bestaande fabrieken in Zaandam en Servië verwerkt. Maar als de capaciteit in de toekomst verder wordt uitgebreid, zijn nieuwe fabrieken naast de plantages in Spanje niet uitgesloten.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden