Spanje verleent amnestie aan miljoen illegalen

Tot schrik van minister Verdonk gaat Spanje amnestie verlenen aan illegalen. Willen die gelegaliseerde migranten straks soms naar Nederland komen?...

Het Spaanse legalisatieproject gaat vandaag van start.

Werkgevers die illegale immigranten in dienst hebben mogen die nu bij de autoriteiten aanmelden, zonder dat ze het gevaar lopen een boete te krijgen. Alle illegalen die een baan hebben en kunnen aantonen dat ze minimaal een half jaar ingeschreven staan in het bevolkingsregister, kunnen van de amnestie profiteren. Naar schatting gaat het om 800 duizend tot een miljoen mensen. Zij krijgen een werk- en verblijfsvergunning voor (voorlopig) één jaar.

De andere EU-landen voelen zich overvallen door het besluit van de regering-Zapatero, ook al is dat al maanden geleden aangekondigd. Op een bijeenkomst van de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken, eind vorige maand, bleek vrijwel niemand te beseffen welke omvang de maatregel heeft. Het gaat om het grootste legalisatieproject dat de Europese Unie ooit heeft gekend.

Minister Verdonk drong er op die bijeenkomst op aan dat de EU-landen met elkaar overleggen voordat ze zulke maatregelen afkondigen. Ook Schily was woedend over het eenzijdige Spaanse optreden. 'Het is toch belachelijk dat Spanje zo'n massale amnestie afkondigt zonder de andere landen te informeren. En dat juist nu we in de EU bezig zijn een gezamenlijk asielbeleid op poten te zetten,' klaagt een EU-diplomaat.

In december hebben de EU-landen besloten per 2010 een gemeenschappelijk asielbeleid te gaan voeren. Als voorbereiding daarop zullen ze binnenkort hun vetorecht op dit terrein prijsgeven. Maar voorlopig staat het de EU-landen nog volkomen vrij hun eigen immigratiebeleid te volgen.

De angst van landen als Nederland en Duitsland is dat de gelegaliseerde immigranten uiteindelijk vanuit Spanje zullen doortrekken naar andere EU-landen. Dat mogen ze doen als ze minimaal vijf jaar legaal in Spanje hebben gewoond.

Volgens de Spaanse autoriteiten zullen de gevolgen voor andere EU-landen wel meevallen. De meeste illegalen in Spanje zijn afkomstig uit Ecuador en Colombia en zullen weinig animo heben om zich in niet-Spaanssprekende landen te vestigen. Maar er zitten ook veel Marokkanen en Roemenen tussen.

Verdonk is bang dat de amnestie een 'aanzuigende werking' zal hebben op nieuwe illegalen. De Spaanse regering hoopt dat dat anders zal uitpakken, omdat het voor werkgevers na afloop van de amnestieperiode in mei veel riskanter wordt om illegalen in dienst te nemen. Tegelijk met de amnestie gaan de straffen voor het in dienst nemen van illegalen namelijk flink omhoog.

Volgens Verdonk blijkt echter nu al dat de maatregel illegalen aantrekt. Sinds het bekendworden van de amnestie wordt Spanje overspoeld door tienduizenden illegalen die, gewapend met valse vestigingspapieren, de poorten van de EU proberen binnen te glippen.

Het idee van de regering-Zapatero is dat de illegalen toch niet meer weg te denken zijn uit de Spaanse economie. Daarom is het beter de realiteit te erkennen en al die illegale werknemers een legale status te geven. Bijkomend voordeel is dat de werkgevers dan gedwongen worden sociale lasten af te dragen. Dat kan de staatskas flink wat opleveren.

Bovendien zal Spanje door het dalende geboortecijfer de komende decennia extra werkkrachten nodig hebben om de sociale voorzieningen op peil te houden. Dat is een probleem waarmee ook andere EU-landen te kampen hebben, maar specialisten wijzen er wel op dat Spanje een aanzienlijk groter absorptievermogen heeft dan een dichtbevolkt land als Nederland.

Een ambtenaar bij de Europese Commissie in Brussel noemt het Spaanse besluit 'een geluk bij een ongeluk'. 'Dit zal de EU-landen er des te meer van doordringen dat het absoluut nodig is tot een gemeenschappelijk immigratiebeleid te komen,' zegt hij. Tegelijkertijd zal het volgens hem de druk op de EU-landen vergroten om de mogelijkheden voor legale immigratie te verruimen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.