Bellen metCorrespondent Maartje Bakker

‘Spanje nog een keer naar de stembus? Het zou me niets verbazen’

Spanje is dit weekeinde voor de tweede keer dit jaar naar de stembus gegaan, maar met deze uitslag is het is er niet gemakkelijker op geworden om een coalitie te vormen. We bellen met correspondent Maartje Bakker, die vreest dat er wéér verkiezingen komen.

Pedro Sánchez zondagavond, toen bekend werd dat zijn socialistische PSOE de verkiezingen heeft gewonnen.  Beeld AFP
Pedro Sánchez zondagavond, toen bekend werd dat zijn socialistische PSOE de verkiezingen heeft gewonnen.Beeld AFP

De socialistische PSOE is weer de grootste partij geworden, maar heeft niet het aantal zetels gekregen waarop werd gehoopt. Heeft haar leider Pedro Sánchez het verkeerd gegokt?

‘Zo voelt iedereen het hier wel. Sánchez had de verkiezingen in april al gewonnen, maar het leek alsof hij geen zin had een coalitie te vormen, en dat hij bewust aanstuurde op nieuwe verkiezingen toen hij deze zomer zag hoe groot zijn partij was geworden in de peilingen. Hij hoopte op nog meer zetels, maar dat is dus niet gelukt. En omdat de andere linkse partijen waarmee hij had kunnen regeren, deze keer zetels hebben verloren, wordt het voor hem lastig om een coalitie te vormen.’

Waarom heeft Sánchez de stemmen die peilingen hem voorspiegelden niet gekregen?

‘Waarschijnlijk juist omdat hij nieuwe verkiezingen wilde. Mensen zijn er boos over: hij had beter zijn best moeten doen om een coalitie te vormen. En ze vinden het arrogant, zo’n houding van: ‘Laat het volk maar nog een keer stemmen’. Daar zijn verkiezingen niet voor bedoeld.’

De verkiezingen brachten nog een verrassing: het extreemrechtse Vox is de derde partij van Spanje geworden. Wat is dat voor een club?

‘Het is een afsplitsing van de conservatieve Partido Popular (PP). Ze deed al een tijdje mee, maar het lukte nooit om zetels te halen. Men vond Vox te extreem – vanwege Franco is er in Spanje nog een grote afkeer voor extreemrechts. Als je met Noord-Europese ogen naar Vox kijkt, is het nog een redelijk beschaafde club mensen. Ze zijn aartsconservatief, hechten aan de klassieke katholieke waarden en vinden het feminisme maar niks, maar je zult bijvoorbeeld nooit een ongepolijste tirade tegen migranten horen – ook al moeten ze niets van ‘gelukszoekers’ hebben, en zeker niet van moslims.’

Aanhangers van Vox zwaaien met Spaanse vlaggen.  Beeld AFP
Aanhangers van Vox zwaaien met Spaanse vlaggen.Beeld AFP

Maar als de afkeer van extreemrechts zo groot is, waarom hebben ze nu dan wel zoveel stemmen gekregen?

‘Door de situatie in Catalonië, want daar is de partij heel uitgesproken over. Zo wil Vox dat alle politieke partijen die voor onafhankelijkheid strijden, worden verboden, en eigenlijk moeten ook alle regionale besturen maar worden geschrapt. In Catalonië zul je met dergelijke ideeën geen stemmen winnen, maar in de rest van Spanje wel. Mensen vinden dat er te zwak is gereageerd op het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven, en daar heeft Vox van geprofiteerd.’

Hoe is er in het land op de uitslag gereageerd?

‘Gelaten. Mensen zijn moedeloos, omdat het met deze uitslag nog lastiger wordt een coalitie te smeden. Eerst was er de ergernis en werd er gemopperd dat politici hun werk gewoon moeten doen. Daarom leefden de verkiezingen ook niet en zag je bijvoorbeeld nauwelijks verkiezingsposters op straat. Nu lijkt het wel of mensen proberen om de situatie te negeren. ‘Het heeft toch geen zin’, hoorde ik iemand onlangs in een bar verzuchten.’

Gaan de politici hun werk nu wel doen? Of komen er wéér verkiezingen?

‘Dat laatste zou me niets verbazen. Sánchez zei zondagavond in zijn overwinningsspeech precies hetzelfde als voor de verkiezingen: dat de andere partijen het mogelijk moeten maken om hem te laten regeren. Als hij die toon vasthoudt, zal daar bij die andere partijen weinig animo voor zijn.’

LEES OOK:

De socialistische PSOE van leider Pedro Sánchez heeft zondag de verkiezingen in Spanje gewonnen. De verkiezingsuitslag is in grote lijnen gelijk aan die van een half jaar geleden, met één belangrijk verschil: het ultrarechtse Vox is nu de derde partij van het land.

Voor de vierde keer in vier jaar zijn er in Spanje verkiezingen. Het politieke landschap is totaal versnipperd en verdeeld. Ondertussen wordt het land niet geregeerd, waardoor het op achterstand komt in Europa. Aan de bevolking denkt niemand meer in al het politiek geweld. Drie Spanjaarden vertellen hun verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden