Spanje mag eigen eilanden niet zelf verdedigen

Als de Canarische Eilanden bedreigd worden door een externe vijand, zal de verdediging van de archipel in NAVO-verband geleid worden door Amerikaanse en Portugese militairen....

Van onze correspondent

Cees Zoon

MADRID

Premier Aznar heeft herhaaldelijk bezworen dat Spanje ondeelbaar is en dat Madrid binnen de nieuwe militaire structuur van de NAVO verantwoordelijk zal zijn voor de Canarische Eilanden. Uit NAVO-documenten, die deze week door het dagblad El Mundo werden gepubliceerd, blijkt echter dat in geval van oorlog Spanje weinig of niets te zeggen heeft over de vakantie-eilanden.

De eerste proeve daarvan wordt gegeven in februari, wanneer de NAVO een grootscheepse oefening op de eilanden zal houden. Tegen een gespeelde invasie door het gefingeerde land 'Greyland' zullen troepen in actie komen die onder direct Amerikaans en Portugees bevel staan.

De Canarische Eilanden vallen door hun westelijke ligging ook in de huidige structuur onder de Atlantische zone van de NAVO, waarvan het commando zetelt op de Portugese basis Oeiras. Het opperbevel van de zone wordt gevoerd door SACLANT, gevestigd in het Amerikaanse Norfolk. De rest van Spanje valt onder de Europese zone.

Het Spaanse parlement stemde onlangs in met een volledige integratie in de nieuwe militaire structuur van de NAVO. Voorwaarde daarvoor was voor vele politici dat de Canarische Eilanden voortaan wel onder Spaans bevel moesten komen. Premier Aznar beloofde dit, maar weigerde de nieuwe status van de eilanden expliciet in de integratiewet vast te leggen.

Het levert de Spaanse regering een nieuw probleem op nationalistisch vlak op. De Canarische nationalisten dreigen hun parlementaire steun aan de regering-Aznar in te trekken en volledige onafhankelijkheid van de eilanden tot hun hoofddoel te maken. Zij hebben nu de status van autonome regio oftewel deelstaat.

Minister van Defensie Serra heeft toegegeven dat de onderhandelingen over de militaire toekomst van de Canarische Eilanden nog moeten beginnen. Volgens premier Aznar hanteert de NAVO echter als doctrine dat geen land opgedeeld wordt onder de verschillende militaire commando's. Van die doctrine zou nu in de praktijk weinig blijken.

Spanje wordt slechts magertjes beloond voor de volledige integratie in de nieuwe militaire structuur van de NAVO. Volgens El Mundo zullen de Spanjaarden het moeten doen met een subregionaal commando, het laagste niveau in de militaire hiërarchie, dat ondergeschikt wordt aan het Middellandse Zee-commando in Napels. Spanje wordt hiermee gelijkgesteld met landen als Griekenland en Turkije.

De onderhandelingen over de nieuwe structuur zullen naar verwachting pas komende voorjaar worden afgerond. Door El Mundo geciteerde NAVO-bronnen melden echter dat de aanbevelingen van het Militair Comité zullen worden overgenomen. Die behelzen onder meer dat Spanje alleen een commando op subregionaal niveau krijgt.

De Spaanse militaire onderhandelaars hadden graag de vorming van een gemeenschappelijk commando voor het Iberisch schiereiland gezien. Het bevel daarover zou niet gevoerd moeten worden vanuit Oeiras bij Lissabon, maar vanuit een Spaanse basis. Dit plan verdween echter snel van tafel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.