Bellen metSpanje-correspondent Maartje Bakker

‘Spanje houdt overdag braaf afstand, ’s avonds in de bar worden de regels vergeten’

De Europese zomervakantie heeft een flinke klap opgelopen door nieuwe uitbraken in Spanje. Nederland raadt reizen naar Barcelona af en Britse toeristen moeten na terugkeer verplicht in quarantaine. De Spaanse toerismesector kan wel huilen, zegt correspondent Maartje Bakker in Madrid.

Mensen met een mondkapje in een nachtclub in Madrid. In Barcelona moesten de nachtclubs weer dicht vanwege een opleving van het coronavirus. Beeld AP

Wat is er toch aan de hand in Spanje? 

‘In bepaalde delen van Spanje stijgt het aantal besmettingen behoorlijk snel, vooral in de regio’s Catalonië (met Barcelona als grootste stad) en Aragón (met als hoofdstad Zaragoza). Het heeft deels te maken met het uitgaansleven. Het gedrag van de Spanjaarden is tweeslachtig. Je ziet dat ze op straat en in de winkels voorzichtig zijn: ze hebben een mondkapje op en ze houden keurig afstand. Maar als ze uitgaan – en de Spanjaarden gaan graag uit en naar buiten – wordt het al heel gauw gezellig.

‘Met vrienden en familieleden onder elkaar worden de coronaregels dan snel vergeten. De mensen slaan elkaar op de schouders, kruipen dichter bij elkaar. Reden ook waarom de autoriteiten het nachtleven nu aan banden proberen te leggen. Discotheken gaan dicht, in sommige regio’s moet de horeca verplicht om middernacht sluiten. De gemiddelde leeftijd van personen die nu besmet raken, ligt rond de veertig jaar – relatief veel jongeren raken nu besmet. Ik ben net terug van een campingvakantie in Galicië. Iedereen hield zich daar overdag aan de coronaregels, bij de toiletten en op het terrein. Maar ’s avonds in de bar werden alle regels vergeten.’

Het klopt dus niet dat het in heel Spanje nu uit de hand loopt qua besmettingen? De Britten hebben daar overigens geen boodschap aan. Elke toerist die terugkeert uit Spanje moet in quarantaine.

‘Daar zijn ze in Spanje heel boos over. Regionaal is de coronasituatie in Spanje heel verschillend. Op de Canarische eilanden en op de Balearen is de situatie nu zelfs minder ernstig dan in Groot-Brittannië, als je kijkt naar het aantal besmettingen per honderdduizend inwoners. In mijn vakantiebestemming Galicië waren er volgens Europese cijfers 5,5 besmettingen per honderdduizend cijfers in de afgelopen 14 dagen. In Nederland ging het om 10,2.

‘Deze besluiten zijn desastreus voor de Spaanse horeca. Ze dachten de komende weken nog iets goed te maken van deze rampzomer maar dat kunnen ze nu wel vergeten. De Britse beslissing komt ook extra hard aan omdat de Britse reizigers de grootste toeristengroep vormen. Er is weleens geopperd om in Europees verband naar de coronasituatie per regio te kijken en dan maatregelen te nemen. Maar de reflex is nu direct om de grenzen te sluiten.’

Wat merk je zelf in Madrid van het veranderende gedrag van een deel van de bevolking? Een Italiaanse viroloog waarschuwde maandag dat Italië nu kan volgen omdat ze daar dezelfde levensstijl hebben.

‘Hier in de hoofdstad is het braaf het mondkapje op, onder andere in winkels, maar eenmaal thuis zijn de regels veel losser. Ik heb uitzicht op het dakterras van mijn buurman en daar was onlangs een flink feest. En de gasten hielden niet echt afstand van elkaar. Op televisie en in de kranten zijn er regelmatig meldingen van grote zuipfeesten. 

‘De autoriteiten proberen nu ook de botellón aan te pakken, het massaal drinken op straat. Dat is een fenomeen hier. In Spanje, dat in Europa een van de zwaarst getroffen landen is, mocht je tijdens de strenge lockdown met niemand afspreken. Later werd dat verruimd: eerst met 10, toen 15. Nu is er geen grens meer en het gaat niet overal goed.’

Maakt de regering zich bezorgd dat dit flink uit de hand kan lopen? Dat een tweede golf eraan komt?

‘De Spaanse Jaap van Dissel denkt van niet. De boodschap van de regering is dat ze de coronasituatie onder controle hebben en dat de uitbraken regionaal zijn. Ter vergelijking: in de afgelopen week waren er in heel Spanje zes coronadoden. In Nederland, dat aanzienlijk minder inwoners heeft, waren er zeven doden. Er is nog geen reden voor paniek, benadrukt Madrid. De regering heeft Londen nog geprobeerd ervan te overtuigen om de Britse quarantainemaatregel te herzien maar dat heeft niets uitgehaald.’

Nederland houdt nog altijd een mondkapjesplicht af, in bijvoorbeeld winkels. Merk je dat het dragen van een mondkapje de mensen onvoorzichtiger maakt, zoals de Nederlandse regering beweert?

‘Nee. In Spanje is een mondkapje al heel lang gewoon. Ik heb tot nu toe niet gemerkt dat de mensen nonchalanter worden omdat ze een mondkapje dragen. Integendeel, ze zijn nog altijd heel voorzichtig.

‘Er is ook vrij veel controle op straat. Ik vertrok naar Galicië toen een mondkapje daar nog niet verplicht was. Eenmaal daar werden wij bij een afgelegen dorpje door de politie aangehouden. Waarom we geen mondkapje op hadden? Bleek dat de regels weer waren veranderd. Soms is het hier wel onoverzichtelijk. Alsof elke provincie in Nederland zijn eigen regels maakt.’

‘In winkels en in openbare gebouwen vind ik een mondkapje zinvol. Maar is het nodig om het ook in de bergen te dragen? Of op straat als er niemand in de buurt is? In Madrid doe ik buiten niet altijd een mondkapje op. Het is ook niet verplicht, in de rest van Spanje wel. Het is nog niet wetenschappelijk bewezen dat als je op straat zonder mondkapje loopt, dat je besmet kan raken. Ik doe dingen die zinvol zijn, zoals afstand bewaren. Het is hier nu ook veertig graden. Met een mondkapje en een zonnebril stik je bijna.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden