AnalyseAsymmetrische exitstrategie

Spanje gaat stapsgewijs uit strenge lockdown

Spanje gaat stap voor stap, en provincie voor provincie, op weg naar de ‘nieuwe normaliteit’. Door deze ‘asymmetrische aanpak’ hoopt de Spaanse regering het coronavirus op ieder moment onder controle te houden.

In Madrid wordt al weer voorzichtig gevoetbald op straat.Beeld Getty Images

Het betekent dat het land tijdelijk wordt opgedeeld in stukken. Verkeer tussen twee provincies is pas mogelijk als de beperkingen in beide provincies volledig zijn opgeheven. Dat zal minstens tot eind juni duren.

De Spaanse exitstrategie kent vier fasen, verduidelijkte premier Sánchez dinsdagavond tijdens een persconferentie. Het land bevindt zich vanaf komend weekend in fase 0. Volwassenen mogen dan naar buiten om te sporten, maar niet in groepsverband. Voor kinderen ging de deur al eerder op een kier: zij mogen sinds zondag een uur per dag buiten spelen.

Fase 1

In fase 1 mogen de Spanjaarden zich weer binnen hun eigen provincie of eiland verplaatsen. Kleinere winkels gaan open. Ook terrassen worden in gebruik genomen, waarbij hoogstens 30 procent van de stoelen bezet mag zijn. Bij elkaar op bezoek gaan is nog niet toegestaan. Het laat zien hoe belangrijk het terras is voor het Spaanse sociale leven, en trouwens ook voor de economie.

Deze eerste versoepelingen gaan maandag 4 mei al in op Formentera (dat is één van de Balearen) en op drie Canarische eilanden: La Gomera, El Hierro en La Graciosa. Het zijn eilanden waar al tijden geen nieuwe besmettingen zijn ontdekt.

De rest van Spanje zou al kunnen volgen op 11 mei, maar dat wordt bekeken van provincie tot provincie. De versoepeling is afhankelijk van vier factoren: de beschikbare zorgcapaciteit, met speciale aandacht voor de ic’s; het aantal besmettingen; de beschermingsmaatregelen in de publieke ruimte; en het verkeer en de sociaal-economische omstandigheden.

Een oudere vrouw wordt thuis bezocht door twee artsen.Beeld Getty Images

Fase 2, 3 ,4

Familiebezoek en ‘dineren met vrienden’ is weer toegestaan in fase 2. De restaurants mogen dan ook binnen maaltijden serveren. De scholen gaan open, maar slechts voor drie doeleinden: inhaallessen, examens en voor de opvang van kinderen onder de zes jaar van wie beide ouders buitenshuis werken. Bioscopen, theaters en muziekpodia komen tot leven, met een maximale bezetting van 30 procent. Bij concerten in de buitenlucht mogen maximaal 400 mensen aanwezig zijn, op stoelen.

In fase 3 gaan alle winkels open, maar klanten moeten een afstand van twee meter tot elkaar bewaren. Daarna begint de ‘nieuwe normaliteit’, en mogen mensen ook weer naar een tweede huis of een ander verblijf in een andere provincie reizen. Het idee is om langzaam terug te schakelen, van fase 0 naar fase 4. Tussen iedere fase zal op z’n minst twee weken zitten. De regering in Madrid bepaalt wanneer een provincie klaar is voor een volgende fase.

Kritiek

Volgens de belangrijkste oppositiepartij, de PP, is het plan van de regering niet gedetailleerd genoeg. ‘Geen gps, geen stuur, en niemand die de leiding heeft. Een richtingloze Sánchez draagt een uur lang vaagheden voor. Er is geen plan’, twitterde de partijvoorzitter Teodoro García Egea.

Ook vanuit Catalonië kwam onmiddellijk kritiek, op een te ‘centralistische’ aanpak. De Catalaanse regiopresident Quim Torra, die gelooft dat in een onafhankelijk Catalonië minder doden zouden zijn gevallen, noemt het bovendien ‘een ernstige fout’ dat zijn regio’s in vier provincies wordt verdeeld.

Het zal een opzettelijke keuze zijn van Sánchez. De socialistische premier is tegen de onafhankelijkheid van Catalonië, en wil niet dat het regionale bewustzijn groeit door een tijdelijke grens op te werpen tussen deze regio en de rest van Spanje. Dan maar liever een aanpak met provincies, die politiek weinig te betekenen hebben.

Toch zal de rechtse oppositie Sánchez ongetwijfeld verwijten de eenheid op het spel te zetten – ze doet niets liever, met als belangrijkste argument de samenwerking tussen de regering en de Catalaanse onafhankelijkheidspartijen. Nu Sánchez het land tijdelijk verdeelt in een lappendeken van fases, wint dat betoog aan kracht.

In dit restaurant zijn glazen afscheidingswanden geplaatst tussen tafels.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden