Spanje aan rand van afgrond

Spanje kan zijn schulden niet meer afbetalen zonder Europese financiële steun. Die noodkreet heeft de Spaanse premier Rajoy woensdag geuit bij de start van een topontmoeting met zijn EU-collega's. 'Europa moet reageren. Het moet, want op deze manier houden we het niet lang vol.'

BRUSSEL - Rajoy doet zijn oproep te midden van grote onrust in de eurozone. De waarde van de munt kelderde woensdag tot het laagste punt in twee jaar, de beurskoersen daalden eveneens. Geruchten over een vertrek van Griekenland uit de eurozone wonnen aan kracht nadat persbureaus Reuters meldde dat alle landen noodscenario's voorbereiden. De EU-leiders begonnen aan hun 'dinertop' in verdeeldheid over de vraag hoe de economische groei aan te wakkeren.


Rajoy ziet zich geconfronteerd met scherp stijgende rentetarieven waartegen zijn land moet lenen op de internationale financiële markt. Het effect van de zware bezuinigingen die Madrid doorvoert, spoelt daardoor deels weer weg. De markten keren zich van Spanje af vanwege grote problemen in de banksector en de torenhoge werkloosheid (24 procent).


Madrid wil dat de Europese Centrale Bank (ECB) haar opkoopprogramma voor obligaties weer opstart. Als de ECB op grote schaal Spaanse obligaties aankoopt, drukt dat de rente die Spanje moet betalen. Afgelopen twee jaar heeft de ECB zo voor ruim 200 miljard euro obligaties van zwakke eurolanden aangeschaft.


ECB-topman Draghi heeft herhaaldelijk laten weten dat de eurolanden budgettaire problemen zelf moeten oplossen. Spanje kan ook aankloppen bij het Europese noodfonds. Rajoy wil dat echter niet, omdat aan die steun zware verplichtingen zijn verbonden. Spanje wordt dan onder curatele gesteld van de EU, net als Griekenland, Portugal en Ierland.


De inzet van de dinertop was de toekomst van de eurozone in kaart brengen en de beste manier om werkloosheid te bestrijden. Volgende maand moeten de leiders hierover beslissen. Bij aankomst in Brussel noemde de Franse president Hollande groei 'een verplichting'. Hij herhaalde de introductie van euro-obligaties op tafel te leggen, tegen de zin van Duitsland. Met euro-obligaties financieren de eurolanden gezamenlijk hun staatsschuld. Duitsland en Nederland zullen dan meer rente gaan betalen, de zuidelijke eurolanden minder. Demissionair premier Rutte en bondskanselier Merkel zijn daarom tegen invoering van euro-obligaties op korte termijn. 'Die dragen niet bij tot groei', zeiden beiden.


Ook over hervormingen van de arbeidsmarkt en het liberaliseren van de economieën om banen te scheppen is onenigheid. Het inzetten van ongebruikte EU-subsidies voor meer productieve investeringen, stuit op verzet van de lidstaten voor wie de gelden eigenlijk bestemd zijn.


Naar verwachting bereiken de leiders wel overeenstemming over verhoging met 10 miljard euro van het kapitaal van de Europese Investeringsbank (EIB). Die kan daarmee ruim 50 miljard euro lenen, wat in totaal tot 180 miljard euro aan investeringen in wegen, energie, bedrijfsterreinen en kleinere ondernemingen leidt. De kapitaalverhoging van de EIB kost Nederland 500 miljoen euro.


Op deze manier houden we het niet lang vol


Mariano Rajoy, premier van spanje

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden