Spandoek uitrollen en snel naar huis

Betogers voor Tibet worden in Peking vijandig bejegend door gewone Chinezen. De politie grijpt ogenblikkelijk in...

‘We staan nu op de startbaan.’ Een telefoontje zondagavond van een jongen van Students for Tibet. Ze zijn opgepakt door de Chinese politie, vertelt hij, zondagmiddag op het Tiananmenplein, toen ze de Tibetaanse vlag uitrolden. Een paar uur later zijn de formaliteiten al afgehandeld en kunnen ze naar huis. ‘Morgen zijn we terug in de VS, maar de acties blijven doorgaan’, klinkt het strijdlustig uit de mobiele telefoon.

Actievoeren in de olympische hoofdstad: het is geen sinecure. De Chinese regering wil er niet aan, in Peking lopen meer dan honderdduizend bewakers rond, variërend van speciale troepen in zwarte uniformen tot vrijwilligers van buurtcomités in vrolijk blauw, rood en witte T-shirts. Rol dan maar eens ongehinderd een spandoek voor Tibet uit.

Het lukte de studentenactiegroep de afgelopen dagen twee keer, en beide malen werden de actievoerders snel meegenomen door de politie en gelijk het land uitgezet. ‘We werden redelijk behandeld. Een van ons is geschopt, een ander kreeg klappen en werd over de grond gesleurd, maar verder viel het mee’, meldt hun woordvoerder vanaf de startbaan van de internationale luchthaven van Peking.

De actievoerders, uit de VS en Canada plus een Tibetaanse met een Duits paspoort, keken op van de felle reacties die ze op straat van Chinese voorbijgangers kregen. ‘Zo gauw die een spandoek of een Tibetaanse vlag zien, beginnen ze te roepen. De reacties waren vijandig, vooral van oudere Chinezen. Ze probeerden ons ook te verhinderen foto’s te maken.’

Tibet is een uiterst gevoelig onderwerp in China, en het Chinese publiek wordt door de staatsmedia voortdurend gevoed met het beeld dat iedere demonstrant voor meer vrijheid in Tibet het gemunt heeft op de eenheid van China. De demonstraties, zo is de officiële lijn, zijn onderdeel van een westers complot om China te verzwakken.

Speciaal voor de periode van de Olympische Spelen hebben de autoriteiten wel drie parken in Peking aangewezen waar officieel goedgekeurde demonstraties kunnen plaatsvinden. Het loopt nog niet storm in de parken, tot op heden. In het Ritanpark aan de oostzijde van het historisch centrum van Peking, 3 kilometer van het centrale Tiananmenplein, meldt de dienstdoende mevrouw in het parkbureau aan de noordingang dat ze nog geen demonstrant heeft gezien. ‘Ik verwacht ook niet dat er demonstraties zullen komen de komende weken’, voegt ze er desgevraagd aan toe, met geamuseerde glimlach.

Het Ritan, een eeuwenoud park met een centrale arena waar Chinese keizers ooit hun offeranden aan de zonnegod brachten, is maandag het exclusieve domein van wandelaars en stelletjes die in elkaars armen een dutje doen onder de dennebomen. In een hoek is de herdenkingsplek ingericht voor revolutionair martelaar Ma Jun, een communistische studentenleider die in 1928 door de Kuomintang werd gedood.

‘Natuurlijk gaat niemand naar het politiebureau om een vergunning aan te vragen’, zegt een activist voor Tibet die nog wel in Peking verblijft. ‘Als wij dat doen, worden we gelijk op het vliegtuig gezet. En gewone Chinezen kijken wel uit. Die weten dat ze dan op intimidatie kunnen rekenen. Die zogenaamde protestparken zijn niet meer dan een doorzichtig publiciteitsstuntje van de regering. China kan nu formeel zeggen ‘zie je wel dat je bij ons kunt demonstreren – zolang je je maar aan onze wet houdt?’ Niet dus.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.