Spaardersheffing is... goed /slecht

YVONNE HOFS

1 De belastingbetalers in andere eurolanden worden ontzien

De bevolking in noordelijke eurolanden als Duitsland, Nederland en Finland begint reddingsmoe te worden. Steeds weer moet er geld bij: Griekenland heeft een tweede keer noodhulp gekregen, Portugal en Ierland tappen uit het Europese noodfonds, evenals de Spaanse banken. Nu is Cyprus aan de beurt, terwijl Slovenië al in de wachtkamer zit. Het is dus niet verwonderlijk dat de andere eurolanden strenge eisen stellen. Waarom zouden Nederlanders en Duitsers een deel van hun inkomen of vermogen moeten opgeven om dat van de Cyprioten te redden? Vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid is het niet meer dan logisch een flinke bijdrage van de Cyprioten zelf te vragen.

2 Cyprus wordt gestraft voor zijn dubieuze bankenbeleid

De betalingsproblemen van de Cypriotische overheid zijn een direct gevolg van een opgeblazen bankwezen. De Cypriotische banken zijn veel te groot in verhouding tot de economie van het eiland. Nu die banken gered moeten, kan de Cypriotische regering de kosten niet dragen en moet Europa bijspringen. Maar opeenvolgende Cypriotische regeringen hebben de groei van de banken actief aangemoedigd. Cyprus staat bekend als een pleisterplaats van tientallen miljarden aan (zwart en crimineel) geld van - voornamelijk - rijke Russen. Het buiten schot laten van spaarders op Cyprus zou neerkomen op het beschermen van witwassende multimiljonairs op kosten van de belastingbetalers in andere eurolanden.

3 Zwakke eurolanden leren dat chantage niet werkt

Vanaf het begin van de eurocrisis in 2010 is er een tweestrijd gaande tussen de redders en de geredden. De donorlanden hebben er belang bij noodleningen zo laag mogelijk te houden en dringen daarom aan op structurele hervormingen. De regeringen van hulplanden hebben er belang bij die hervormingen af te zwakken, omdat ze impopulair zijn bij hun kiezers. De positie van de donorlanden wordt verzwakt doordat ze A) de nationale parlementen van de zwakke landen niet kunnen overrulen en B) er ook zelf belang bij hebben dat de euro overeind blijft. Door de Cyprioten nu voor het blok te zetten, laten de eurolanden merken dat ze niet eindeloos te chanteren zijn.

1 De ingreep kan bankruns in andere eurolanden uitlokken

Spaarders in andere eurolanden die als economisch zwak te boek staan, zullen er nu niet langer op vertrouwen dat hun spaargeld veilig is. Want als Cypriotische spaarders moeten bloeden, waarom dan Italiaanse, Portugese of Spaanse niet? De Europese regeringsleiders benadrukken dat Cyprus een speciaal geval is, maar naarmate de crisis langer duurt en het ongeduld in de donorlanden toeneemt, zal de neiging de rekening af te schuiven sterker worden. Spaarders in zwakke eurolanden zullen daarom het zekere voor het onzekere nemen en hun geld van de bank halen als er gesproken wordt over nieuwe noodhulp. Dergelijke bankruns verergeren de eurocrisis.

2 Het vertrouwen in het financiële stelsel wordt verder ondermijnd

Spaarders vertrouwden erop dat, dankzij het depositogarantiestelsel, hun geld tot 100.000 euro altijd veilig was bij een bank. In Cyprus lijken ze in die verwachting te worden teleurgesteld. Nog schadelijker voor het vertrouwen in banken is de schijnbare willekeur waarmee dit soort maatregelen de laatste jaren in Europa wordt opgelegd. In Cyprus moeten spaarders bloeden en blijven obligatiehouders buiten schot. In Nederland zijn de aandeelhouders en achtergestelde obligatiehouders van SNS Reaal onteigend. Bij Ierse banken is dat ook gebeurd. In Griekenland zijn de houders van staatsobligaties aangepakt.

3 Een bankrun op Cyprus brengt Europa van de regen in de drup

De kans bestaat dat er alsnog een bankrun ontstaat als de Cypriotische banken later deze week weer opengaan. De kans daarop lijkt extra groot omdat zo'n groot deel van de Cypriotische banktegoeden het eigendom is van rijke buitenlanders. Zij kunnen hun geld waarschijnlijk snel verhuizen naar bankrekeningen in andere landen. Het grote aandeel buitenlandse spaarders op Cyprus roept ook de vraag op hoeveel van de 5,8 miljard euro spaarbelasting werkelijk betaald zal worden. Als de belasting massaal ontdoken wordt, of als er een bankrun op Cyprus plaatsvindt, zullen de Cypriotische banken alsnog gered moeten worden met geld uit het Europese noodfonds.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden