Spaarder winnaar van renteslag

Beleggen is uit, sparen is in. Banken en verzekeraars tuimelen over elkaar heen met stunttarieven op spaarrekeningen. De consument is daarbij voor de verandering eens de lachende derde....

SPAARDERS WERDEN een paar jaar geleden meewarig aangekeken. Want wie niet belegde, was een dief van de eigen portemonnee. De rollen tussen spaarder en belegger zijn inmiddels echter volledig omgedraaid. De belegger is dood, leve de spaarder.

Banken en verzekeraars bonjouren de kleine beleggers vrolijk de deur uit, maar zijn ondertussen razend actief op de spaarmarkt. Consumenten worden vooral verleid met hoge rentetarieven, doorgaans op internet-spaarrekeningen. Ohra spant op dit moment de kroon met een rente van 6 procent. De kleine lettertjes wijzen echter uit dat Ohra daarbij een beetje valsspeelt. De huidige piekrente van 6 procent geldt slechts tot 1 april 2003, en met een maximum inleg van 25 duizend euro.

Andere prijsstunters op de spaarmarkt kennen vergelijkbare restricties. Zo kunnen klanten van de Vola Direct Spaarrekening liefst 4,75 procent rente vangen, tot 1 mei 2003 wel te verstaan. DSB, een andere topper in de lijsten, meldt slechts dat haar rente van 4,6 procent 'variabel' is.

Sommige spaarrekeningen kennen daarnaast een maximum voor het bedrag dat boetevrij mag worden opgenomen. Een andere hobbel betreft de betrouwbaarheid van de aanbieders van spaarrekeningen. De nachtmerrie van elke spaarder is immers dat de bank waar hij zijn spaargeld heeft gestald, in de problemen komt. Dat komt in Nederland niet of nauwelijks voor, maar is in derdewereldlanden aan de orde van de dag.

De Nederlandse spaarder hoeft zich in elk geval tot een inleg van twintigduizend euro geen zorgen te maken. Dit bedrag is de bovengrens van de Collectieve Garantieregeling van De Nederlandsche Bank (DNB). Deze garantie houdt in dat DNB per persoon, per bank in elk geval tot een maximum van twintigduizend euro zal uitkeren, mocht die bank in de problemen komen. De angstige spaarder die meer dan dit bedrag wil wegzetten, kan zijn risico bovendien spreiden door zijn spaargeld over diverse banken uit te smeren.

Al met al is de spaarmarkt een wonder van transparantie in vergelijking met bijvoorbeeld de markten voor leningen of verzekeringen. Volop concurrentie en geen prijsafspraken: de klant is voor de verandering eens de grote winnaar. En dat terwijl tot het begin van de jaren negentig de spaarmarkt nog dodelijk saai en dus voor de banken uiterst winstgevend was. Postbank en Rabobank werden tot die tijd slapend rijk van de grote aantallen klanten die bij hen tegen minimale rentetarieven hun geld hadden geparkeerd.

In 1991 gooide Aegon-dochter Spaarbeleg als eerste de knuppel in het hoenderhok. Na de schoorvoetende reactie van de grootbanken, die hun rentes licht naar boven bijstelden, leek de rust op de spaarmarkt teruggekeerd. Dit duurde tot begin 1998, toen een aantal Turkse prijsvechters zich op de Nederlandse spaarmarkt begaf. De rente-kruistocht van illustere namen als de Yapi Kredi Bank en de Garantibank leidde opnieuw tot een prijzenslag op de spaarmarkt. Inmiddels zijn vrijwel alle grote financiële instellingen met scherp geprijsde spaarrekeningen op deze markt actief.

Weinig verwonderlijk, want de inzet is hoog, zeker nu het kabinet het mes heeft gezet in de fiscaal gunstige bedrijfsspaarregelingen. De instellingen azen op deze vrijkomende gelden, en proberen ook 'gewone' spaarders te strikken.

De financiële vergelijkingssite Independer.nl schat dat inmiddels eenderde van al het spaargeld in Nederland beweegt bij spaarrekeningen met een hoge rente. De resterende tweederde staat nog steeds geparkeerd op slapende gewone spaarrekeningen, die slechts 1 à 2 procent rente opleveren.

'De laatste maanden is de concurrentieslag om de euro's van de spaarder flink toegenomen', aldus Lidy Groenewoud, die voor dataleverancier MoneyView onderzoek doet naar tarieven en voorwaarden van onder meer spaarrekeningen. MoneyView levert deze informatie aan kranten en vergelijkingssites op internet.

'Begin december daalde de rente op de kapitaalmarkt. Tot onze verbazing stegen sommige spaartarieven vanaf dat moment. Alleen ABN Amro volgde de kapitaalmarkt, en die hebben hun rente inmiddels weer verhoogd', aldus Groenewoud. De aanbieders houden elkaar nauwlettend in de gaten. Het vergelijken van tarieven is zo belangrijk omdat de plaats op de hitparade van spaartarieven een enorme invloed heeft op de toestroom van spaargelden. 'Sommige aanbieders bellen dagelijks om te vragen hoe ze scoren in de lijsten', zegt Groenewoud.

Het toegenomen belang van de prijsvergelijkingen hangt nauw samen met de opkomst van internet. Een nieuwsgierige consument kan moeiteloos doorklikken naar de aanbieder met de hoogste rente. Ook het afsluiten van een internet-spaarrekening is zo gepiept, net als het overboeken van geld naar een lucratievere rekening.

Ook qua kosten zijn de internet-spaarrekeningen erg aantrekkelijk. Zo is het overboeken van spaargeld doorgaans kostenloos. Uitzondering hierop zijn gederfde rente-inkomsten. Geld dat van de ene spaarrekening naar de andere wordt overgeboekt, zweeft namelijk enkele dagen tussen de twee rekeningen in. Dit doorrekenend heeft het geen zin om van spaarrekening te switchen als het renteverschil 0,1 procent bedraagt.

In de praktijk is de groep spaarders die bij elke rentewijziging van bank wisselt, echter gering. Dat is waar veel van de aanbieders op inzetten: zodra een klant als spaarder eenmaal binnen is, hopen zij op termijn ook andere, commercieel meer interessante producten te slijten. Van spaarders alleen worden de banken en verzekeraars namelijk niet rijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.