Spaanse socialisten winnen verkiezingen

De socialistische PSOE van José Luis Rodrìguez Zapatero heeft zondag de parlementsverkiezingen in Spanje gewonnen. Na het tellen van 99,1 procent van destemmen stond de partij van lijsttrekker José Luis Rodrìguez Zapatero op 164 van de 350 zetels. De Volkspartij (PP) van Mariano Rajoy volgde met 148 zetels.

In de verkiezingen van 2000 won de Volkspartij met José Maria Aznar 183 zetels. De socialisten wonnen vier jaargeleden 125 zetels. Aznar had voor de verkiezingen van zondag plaatsgemaakt voor Mariano Rajoy.

Van de 34,5 miljoen stemgerechtigden ging 77,29 procent naar de stembus, tegen 68,7 procent in 2000. De partijleider van de Spaanse Volkspartij, Mariano Rajoy, heeft zondagavond zijn socialistische tegenstander Jose LuisRodriguez Zapatero gefeliciteerd met de overwinning van diens partij in de parlementsverkiezingen.

De socialistische partijwoordvoerder José Blanco zei dat zijn partij een nieuwe regering wil vormen. Om dat doel te kunnen bereiken moet de PSOE danwel in zee gaan met een andere partij, omdat een absolute meerderheid van 350 zetels niet haalbaar is.

Van de kleinere partijen stonden de centrumrechtse Catalaanse nationalisten van de CiU na het tellen van 85,1 procent van de stemmen op tien zetels tegenvijftien bij de stembusgang vier jaar geleden. De radicale Catalanen van de ERC staan op acht zetels, een winst van zeven in vergelijking met 2000. DeBaskische nationalisten van de PNV blijven volgens de laatste cijfers gelijk met zeven zetels en de radicale socialisten van Verenigd Links (IU) verliezen driezetels en komen op vijf uit.

Over een mogelijke coalitiepartner hebben de socialisten zich nog niet uitgelaten. Een coalitie met de CiU, de grootste onder de kleinere partijen, ligt nietvoor de hand. Die partij werkte in het verleden samen met de Volkspartij in de regering van José Maria Aznar, die voor deze verkiezingen vrijwillig heeftplaatsgemaakt voor Rajoy.

Spaanse politieke waarnemers lieten weten dat de aanslagen donderdag in Madrid, die tweehonderd levens eiste, vermoedelijk van invloed zijn geweest opde uitslag. Vooraf was de verwachting al dat als voor zondag zou blijken dat de ETA achter de aanslagen in Madrid zat, dit gunstig zou zijn voor deVolkspartij, omdat de regering-Aznar de strijd tegen de ETA de afgelopen jaren heeft geïntensiveerd.

Door de arrestaties dit weekeinde van drie Marokkanen en twee Indiërs en het opduiken van een videoband waarin al-Qa'ida de verantwoordelijkheid voorde aanslagen opeiste, heeft de Volkpartij volgens analisten mogelijk stemmen verloren. Aznar was de belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten enGroot-Brittannië in de strijd tegen het regime van Saddam Hussein. Volgens de spreker op de videoband besloot al-Qaída daarom toe te slaan in Spanje.

Of Al-Qa'ida werkelijk achter de aanslagen zit is nog onduidelijk. Op de videoband zegt een Arabisch-sprekende man datAl-Qa'ida de aanslagen heeft gepleegd en dat meer aanslagen zullen volgen, als wraak voor de Spaanse steun aan de oorlog tegen Irak. 'De aanslagen zijnons antwoord op jullie collaboratie met de misdadiger Bush en diens bondgenoten.'De man op de video stelt zich voor als Abu Dujan al Afghani, de militaire woordvoerder van Al-Qa'ida in Europa. Diverse Europese inlichtingendienstenhebben nooit van hem gehoord. De band werd aangetroffen in een afvalbak bij een moskee in Madrid, nadat een onbekende man een Madrileenstelevisiestation had gebeld om te zeggen waar de band te vinden was. De authenticiteit van de band moet volgens minister Angel Acebes van Binnenlandse Zaken nog worden vastgesteld.

De verkiezingen zijn volgens de Spaanse autoriteiten zonder incidenten verlopen. Madrid zette meer dan 100.000 veiligheidsfunctionarissen in.

Zaterdag hield de Spaanse politie in verband met de aanslagen vijf verdachten aan, drie Marokkanen en twee uit India. De autoriteiten inRabat maakten zaterdagavond de identiteit van de drie Marokkaanse verdachten bekend. Het gaat om mannen tussen de 30 en 35 jaar oud, die alledrie in Spanje wonen.Zondag vertrekt een team van de Marokkaanse veiligheidsdienst naar Spanje om te helpen bij het onderzoek.

'Zestig uur na de wrede aanval hebben we vijf aanhoudingen, kondigde de minister zaterdag aan. De verdachten zijn aangehouden wegens 'vermoedelijke betrokkenheid in dekoop en vervalsing van de mobiele telefoon en kaarten die gevonden zijn in de tas die niet explodeerde'. Daarmee verwees Acebes naar een niet-ontplofte bom, dievrijdagochtend tussen de bagage uit een van de getroffen treinen werd gevonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden