Spaanse oostkust is perfecte ambiance voor het witwassen van zwart geld: Rijke Russen trekken naar Alicante

De voertaal aan de bar is Russisch. De klanten en de man achter de tap zijn niet aanspreekbaar in een andere taal....

CEES ZOON

Van onze correspondent

Cees Zoon

ALICANTE

Een echtpaar in een prijzig restaurant aan de andere kant van het dorp converseert in het Russisch. Wie er zeker van wil zijn sporen van de oude Sovjet-Unie terug te vinden, begeeft zich naar de nieuwe nederzetting Ciudad Quesada om te eten in restaurant Bakoe. Quesada is de naam van een gezin, geleid door Pepita alias De Russin, dat fortuin heeft gemaakt met het binnenhalen van Russische staatsburgers.

De Spaanse Costa's zijn ten prooi gevallen aan een invasie uit het Oosten. Met tienduizenden vliegen de Russen de strandparadijzen binnen. Natuurlijk zijn ze daar gewend aan de massale toeloop van vakantiegangers, maar deze nieuwe categorie onderscheidt zich doordat velen van hen niet na een paar weken weer naar huis gaan. Ze hebben weliswaar een retourticket - voorwaarde voor het verkrijgen van een visum - maar de vlucht Moskou-Malaga of Moskou-Alicante is in de praktijk dikwijls een enkele reis.

De toeristenbranche aan de Spaanse kust is onmiddellijk met de nieuwe wind meegewaaid en de meeste folders die verspreid worden zijn nu ook in het Russisch gesteld. Tijdens de laatste presidentsverkiezingen in Rusland werd in een groot hotel in Alicante een stemlokaal voor de vakantievierders ingericht. Ze zijn welkom, als al die anderen die hun geld hier willen uitgeven. Maar de Spaanse politieautoriteiten maken zich steeds meer zorgen om de import van Russische mafiosi, die zich permanent aan de kust installeren.

Berichten over de activiteiten van de mafia uit het Oosten zijn dagelijkse kost geworden in de Spaanse media. De groepen houden zich bezig met afpersing, prostitutie, drugshandel en vooral met het witwassen van duister geld. De nog altijd aanhoudende bouwgolf aan de Spaanse oostkust is een perfecte ambiance voor het omzetten van zwart geld: de Russen investeren massaal in grond en onroerend goed.

De Spaanse regering heeft toegegeven dat de minder frisse jongens onder de Russen een serieus probleem geworden zijn. In een officieel rapport heet het dat deze groepen 'naar ons land komen voor het uitvoeren van misdadige activiteiten dan wel om te vluchten voor de veiligheidsdiensten van hun eigen land'. Dat ze geld komen witwassen staat als een paal boven water: 'We hebben kunnen concluderen dat alle investeringen van deze organisaties in de onroerend goed sector contant zijn betaald, doorgaans in Amerikaanse dollars'.

De Russen vliegen in met koffers vol bankbiljetten. Ze melden zich bij de lokale makelaars die hier nog ruimer voorradig zijn dan strandstoelen. Alleen al in de provincie Alicante houden meer dan 300 kantoren zich bezig met het aan de man brengen van stukken grond, villa's en appartementen. De keus wordt gemaakt, het geld geteld, en de koop is een feit.

Tot nu toe was het vooral Marbella dat de reputatie had van een verzamelplaats van internationaal geboefte. Een kolonie welgestelde Arabieren bracht het grote geld naar de badplaats en in hun spoor volgden wapenhandelaren, drugsbaronnen en treinrovers. De kapitaalkracht van de semi-permanente inwoners valt af te lezen aan de enorme villa's en de buitenmodel schepen in de nieuwe haven van Puerto Banús.

Aan de kop van de haven staat ook het symbool van de komst van de Russen naar Spanje: een 23 meter hoog bronzen beeld van de hand van Zoerab Tsereteli, genaamd De Overwinning en geschapen in de beste tradities van het sociaal-realisme. Het kunststuk is hier beland dankzij de inspanningen van Marbella's burgemeester Jesús Gil y Gil, die immer in de buurt staat als er duister geld van hand tot hand gaat.

Het beeld leidde vorige week tot de zoveelste rel rond de persoon van Gil. Het gemeentebestuur liet weten liquiditeitsproblemen te hebben. Om die reden was de betaling van het beeld en 'andere door de Russen verleende diensten' voldaan in de vorm van enkele lappen grond in Marbella, die op naam van de beeldhouwer en van Moskou's burgemeester Joeri Loesjkov waren gesteld.

'Mijn vriend Loesjkov', zoals Gil pleegt te zeggen, liet prompt weten geen enkele commerciële relatie van welke aard dan ook met Marbella te onderhouden. Onduidelijk is of hij betrokken is bij de activiteiten van het Spaans-Russische Huis, een handelsonderneming die zich bezig houdt met 'het promoten van sport, toerisme, import en export van landbouwproducten, machines, voedsel en andere zaken'. Eigenaar is Jesús Gil Marín, zoon van de burgemeester, die tal van prominente Russen als adviseurs heeft gestrikt. Volgens de Spaanse geheime dienst Cesid wemelt het in de kringen van Russische mafiosi hier van de ex-militairen, voormalige diplomaten en ex-KGB-types.

Gil maakt zich niet druk om gasten met een omstreden reputatie. Daarvan heeft hij er al genoeg in Marbella, en zolang ze geld blijven meebrengen, zijn ze welkom. En geld brengen de Russen. Alleen al in en rond Marbella hebben Russische burgers het afgelopen jaar voor een slordige 80 miljoen gulden aan onroerend goed aangeschaft. Het hoofdkwartier zijn de luxueuze woonblokken aan de jachthaven, toevallig ook het centrum van de drugshandel.

In 1994 landden op het vliegveld van Malaga zegge en schrijve 3512 Russen. In 1995 waren het er al 23.436, en de telling voor het zojuist verstreken jaar zal een veelvoud te zien geven. Alicante wordt wekelijks bediend met vier rechtstreekse vluchten uit Moskou en andere grote steden in Rusland. Op die vluchten blijft geen stoel onbezet, maar de toestellen die naar het Oosten terugkeren zijn beduidend slechter bezet.

De provincie Alicante blijkt een bijzondere aantrekkingskracht op de Russen uit te oefenen. Met name plaatsen als Benidorm, Calpe en Torrevieja zijn in trek. Honderden Russische gezin hebben zich gevestigd in Torrevieja, dat inmiddels gezegend is met het restauarant Troika. Ze zijn direct actief in de bouw. Even buiten Orihuela verrijst een nieuwe wijk op een voormalig landgoed, waarvoor enkele Russen acht miljoen gulden hebben betaald. Zij bouwen zelf de villa's en brengen ze in hun thuisland aan de man.

Gelijke tred met de bouw van vil la's en appartementen houdt de komst van nieuwe Russen die eveneens over welgevulde koffers beschikken. De Spaanse politie heeft inmiddels een speciale brigade opgezet die zich in de eerste plaats moet richten op het uitmesten van de 'Russische wasmachine aan de Middellandse Zee'.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden