Spaanse kiezer dwingt partij Rajoy tot vormen van coalitie

De regerende conservatieve partij PP van premier Mariano Rajoy heeft bij de zondag gehouden verkiezingen een stevig verlies geïncasseerd en is haar absolute meerderheid kwijt geraakt. De PP blijft wel de grootste partij met tussen 114 en 118 zetels in een parlement dat 350 zetels telt. Dat blijkt uit peilingen gehouden bij de stembus.

De Spaanse premier Mariano Rajoy zwaait nadat hij zijn stem heeft uitgebracht. Beeld getty

De conservatieven worden door de uitslag gedwongen een coalitie te vormen, maar er dient zich geen duidelijke partner aan. Naast de traditionele aartsrivalen van de socialistische partij PSOE, die op een tweede plaats eindigde (81-85 zetels), zijn twee nieuwe partijen opgekomen: de linkse straatprotestpartij Podemos (76-80 zetels) en de liberale Ciudadanos (46-50 zetels). Bij deze uitslag behaalt de vooraf veel genoemde coalitie van de conservatieven van de PP en de liberalen van Ciudadanos geen meerderheid.

Alleen een regering van de conservatieven en socialisten behaalt een dergelijke meerderheid wel, maar wordt als onwaarschijnlijk beschouwd. In het enige debat tijdens de verkiezingscampagne waaraan Rajoy deelnam, zei de socialistische leider Pedro Sánchez in scherpe bewoordingen dat de premier al lang had moeten opstappen vanwege een reeks corruptieaffaires binnen diens partij. De conservatieven lieten vervolgens uitlekken dat een 'nationale coalitie' met de socialisten alleen mogelijk zou zijn zonder Sánchez. Later echter, werd zelfs deze kleine opening ontkend door partijwoordvoerders.

Van socialistische zijde is op geen enkel manier een coalitie met hun traditionele rivaal genoemd. Voorafgaand aan de sluiting van de stembus lieten de leiders van de nieuw opgekomen partijen weten dat Spanje een gecompliceerder politieke situatie tegemoet gaat. 'Dit wordt geen normale regering, maar wel historische', aldus Podemos-leider Pablo Iglesias.

Einde aan heerschappij

De Spaanse kiezer maakt naar verwachting zondag een einde aan de heerschappij van de conservatieven en de socialisten. Twee andere partijen doen nu ook mee. Lees hier het artikel.

De leider van de partij Podemos, Pablo Iglesias, brengt zijn stem uit in Madrid. Beeld getty

Nieuw politiek tijdperk

De uitslag markeert het begin van een nieuwe politiek tijdperk voor Spanje. Het vormen van coalitieregeringen tussen verschillende partijen kent in Spanje nauwelijks enige traditie. In plaats van de twee grote partijen die de afgelopen decennia beurteling de regering vormden, zijn er nu echter vier partijen die kans maken het landsbestuur mede te gaan vormen.

Naast de traditionele conservatieve partij en de socialisten wisten Podemos, de Spaanse zusterpartij van het Griekse Syriza, en de centrum-liberale Ciudadanos partij zich binnen korte tijd te organiseren tot serieuze concurrenten.

Behalve de duidelijke onvrede met de manier waarop in Spanje de economische crisis is aangepakt en de woede over de vriendendiensten en corruptie, markeert de uitslag ook de opkomst van een nieuwe generatie van politici die afstand neemt van de traditionele manier van politiek bedrijven.

Beeld getty

Opkomst

De opkomst tijden verkiezingsdag lag bij het sluiten van de stembus een fractie lager dan vier jaar geleden. Dit ondanks de herhaalde oproepen van alle lijsttrekkers om toch vooral te gaan stemmen. Van een hogere opkomst zouden vooral de nieuwe partijen hebben kunnen profiteren, zo was de verwachting.

De stemming verliep in het gehele land zonder noemenswaardige incidenten. Dit nadat tijdens de laatste campagnedagen afgelopen week premier Rajoy in zijn geboortestad Pontevedra het slachtoffer werd van een vuistslag op zijn hoofd. De 17-jarige dader werd snel overmeesterd. Het bleek te gaan om een incident zonder duidelijk politieke motivatie.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Mensen staan in de rij in Madrid om hun stem uit te mogen brengen. Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden