Spaanse kerken in beroerde conditie

Tientallen Spaanse kathedralen dreigen hun glorie te verliezen. De getuigenissen van het roemrijke Spaanse verleden dreigen aan luchtvervuiling, erosie, falend cultuurbeleid, financiële tekorten, desinteresse van de overheid of gebrek aan onderhoud ten onder te gaan....

ANP

DEN HAAG

De toestand van een groot deel van de circa tachtig Spaanse kathedralen is ronduit desastreus te noemen. De façade van de gotische kathedraal van Burgos brokkelt stukje bij beetje af. De brandweer sloot onlangs aangrenzende straten af uit angst voor instorting.

De gotische kathedraal van Tarazona, in de Arabische mudejár-stijl, is al twaalf jaar wegens restauratiewerkzaamheden gesloten. Het ministerie van Cultuur legde telkens weer de restauratie van de uit de twaalfde eeuw stammende kathedraal stil. Madrid beloofde geld, maar stelde het mondjesmaat beschikbaar.

De Santa María-kathedraal in het Baskische Vitoria werd onlangs voor bezoek gesloten, nadat wetenschappers hun vrees hadden uitgesproken voor de instorting van het veertiende eeuwse bouwwerk. Zij zeggen dat de zuilen het gewicht van het hoofdschip niet meer kunnen dragen. Het bouwwerk, dat onder meer over een prachtige schildering van Christus door Rubens beschikt, staat ook wankel op de rotsige grond.

Experts houden er rekening mee dat in de structuur van de oude kathedraal ingegrepen moet worden. Toeristen zullen ook volgend jaar tevergeefs aan de deur van de Santa María kloppen.

De siertoren van de Sancta Ovetensis in Oviedo staat op instorten, ooievaars hebben er hun nesten in gevestigd. Een Spaanse schrijver noemde de 82 meter hoge toren, één van de mooiste van Spanje, ooit 'een gedicht van steen'. De Romaanse kathedraal in Teruel, met een mudejár-toren, en de Catedral Vieja in Lérida verkeren eveneens in slechte staat.

De kathedralen van León en Astorga staan op een zogeheten urgentielijst; bouwwerken die bij het onderhoud voorrang krijgen. In totaal had het ministerie van Cultuur voor 1994 hiervoor een bedrag van omstreeks tien miljoen gulden beschikbaar gesteld. Voor León en Astorga samen is een half miljoen gulden uitgetrokken. Voor de redding van de tachtig Spaanse kathedralen is de komende vier jaar echter een veelvoud nodig: zo'n 130 miljoen gulden.

Critici van de Spaanse regering menen dat dat bedrag er bij lange na niet zal komen. 'De regering kijkt ongeïnteresseerd toe hoe de kerken in elkaar storten', schreef het conservatieve, katholiek georiënteerde dagblad ABC. Maar minister van Cultuur Carmen Alborch zegt haar hart verpand te hebben aan de middeleeuwse monumenten. 'Er is niet eerder een minister van cultuur geweest die zich zoveel zorgen maakt om de kathedralen als ik'', zei ze onlangs. Alborch heeft echter meer zorgen. Haar ministerie is verantwoordelijk voor het beheer van zo'n 1700 cultuurmonumenten. Alborch, die veel kritiek op haar beleid te verwerken krijgt, boekte deze week zelfs een succes. Het belangrijkste museum van het land, het Madrileense Prado, krijgt een grote opknapbeurt.

De ramen van La Pulcra Leonina (12de eeuw) in León zijn door de elementen ernstig aangetast. De Santa María in Astorga kampt met andere problemen: kantelen komen naar beneden, in het dak zitten grote gaten en de siertoren en de kapel verkeren in zeer slechte staat.

Spanje heeft zijn oude cultuurmonumenten eeuwenlang chronisch verwaarloosd, concluderen zo'n 150 internationale experts op het gebied van de restauratie van kathedralen. 'In vergelijking met andere Europese landen is in Spanje het onderhoud enorm tekortgeschoten'', zei Alberto García Gil, de woordvoerder van de restaurateurs, op een bijeenkomst in Burgos. De kathedralen in Sevilla en Palencia, waarvan de laatste de bijnaam 'onbekende schoonheid' draagt, vormen gunstige uitzonderingen. Gil pleit voor een creatief restauratiebeleid en permanente aandacht voor de rampzalige toestand van de godshuizen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden