Spaans bedrijfsleven eist aftreden conservatief Rajoy

Ze geven geen cent meer voor Mariano Rajoy. Als het aan de top van het Spaanse bedrijfsleven en de financiële wereld ligt, stapt de voorman van Spanje's conservatieve partij en demissionair premier nog liever vandaag dan morgen uit de politiek.

Demissionair premier van Spanje Mariano Rajoy Beeld ap

In de kennelijke hoop dit proces een handje te helpen, maakte het Spaanse dagblad El Mundo er maandag nieuws van: de leiders van de grote bedrijven van Madrid's beursindex Ibex vinden dat Rajoy persoonlijk moet vertrekken om erger te voorkomen. Er ontvouwt zich immers een horrorscenario voor het bedrijfsleven als hij aanblijft, compleet met een mislukte kabinetsformatie en nieuwe verkiezingen waarbij de straatprotestpartij Podemos de tweede en misschien zelfs grootste partij van Spanje wordt.

Nu ook de sterke mannen van het bedrijfsleven laten weten dat ze genoeg van hem hebben, lijkt het politieke einde van Rajoy een kwestie van tijd. Bij de verkiezingen in december verloor zijn partij het meest, maar bleef nog altijd de grootste. Zonder enig initiatief te nemen, wees de zittende premier het aanbod formateur te worden van de hand: hij gold als besmet, niemand wilde met hem regeren. Het moeizame gesleutel om een werkbare regering te vormen kwam daarmee vorige week in handen van de socialistische voorman Pedro Sánchez. Achter de afgang van Rajoy liggen de opeengestapelde corruptieschandalen waaronder zijn partij zucht. Die begonnen al tien jaar geleden met de zogenaamde Gürtelzaak, die de partij als een octopus in haar greep hield. Een paar jaar geleden kwam daar de ontmaskering bij van de penningmeester van de partij, Luis Bárcenas, die een dubbele boekhouding bijhield van dubieuze donaties aan de partij, waarvan politici een extraatje kregen uitbetaald. Er kwam nog een handvol spraakmakende zaken bij: de corruptiekwestie van de koninklijke schoonzoon Iñaki Urdangarin, een provinciaal corruptienetwerk rond Madrid, de malafide ondergang van grootbank Bankia onder partijvoorman Rodrigo Rato.

Aan socialistische voorman Pedro Sánchez nu de taak een regering te vormen Beeld epa

Corruptie

De behandeling van veel van de corruptiezaken werd succesvol over de laatste verkiezingen getild. Maar die strategie ontploft in het gezicht van de conservatieve partijleider nu er geen regering is en de zaken stuk voor stuk voorkomen. Naast die dagelijkse bron van schaamte kwam er de afgelopen week nog wat nieuwe corruptie boven borrelen. In Valencia, uitgerekend de regio waarover de premier herhaaldelijk de loftrompet stak, werd gisteren een begin gemaakt met het verhoor van 34 partijleden en vertrouwensmannen die worden verdacht van corruptiepraktijken. Het grootste deel van de gemeenteraadsleden van de partij in Valencia moet voor de rechter verschijnen. Afgeluisterde telefoongesprekken wijzen ook nadrukkelijk in de richting van 'de bazin', de conservatieve partijcoryfee Rita Barberá. Barberá werd vorig jaar na 25 jaar burgemeesterschap weggestemd en zit nu in Spanje's Senaat. De premier verklaarde haar eind vorige maand nog 'helemaal schoon'.

Hij heeft daarmee niet alleen alle geloofwaardigheid verloren, ook speelt het corruptiemonster Spanje's radicale Podemos partij in de kaart. Volgens de laatste peiling zou Podemos als enige partij verder groeien als nu het nu opnieuw op verkiezingen aankomt. Vanuit Brussel is al gewaarschuwd dat Spanje met zijn kabinetsgetreuzel in de gevarenzone van het bezuinigingsbeleid dreigt te komen.

De bedrijfstop ziet nu het liefst dat de socialist Sánchez een coalitie vormt met de centrum-liberale Ciudadanos-partij. Rajoy, die deze week spreekt met formateur Sánchez, zal daar vrijwel zeker tegen stemmen. Zolang hij er zit, blijft de premier daarmee de formatie van een kabinet bemoeilijken.

Mariano Rajoy (midden) samen met voormalig burgemeester van Valencia Rita Barbera Beeld reuters

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.