Spaans bankschandaal treft top bedrijfsleven

Het financiële schandaal waarin de BBVA, de grootste bank van Spanje, is verwikkeld, begint als een sneeuwbal door de top van het Spaanse bedrijfsleven te rollen....

De affaire begon met de ontdekking van geheime bankrekeningen die de BBVA er jarenlang in het belastingparadijs Jersey op nahield. Die blijken gebruikt te zijn voor het opzetten van geheime pensioenvoorzieningen van de 22 leden van de raad van bestuur en voor het omkopen van politieke leiders in Latijns-Amerika.

Zo betaalde de bank anderhalf miljoen dollar aan de verkiezingscampagne van de Venezolaanse president Chávez, die het afgelopen weekeinde werd afgezet maar terugkeerde. Volgens de laatste berichten kregen de Peruaanse dictator Fujimori en diens rechterhand Montesinos tussen 1995 en 1998 liefst 118 miljoen dollar van de BBVA, die in ruil hiervoor een plaatselijke bank mocht overnemen.

Terwijl rechter Garzón onderzoekt of hij de voormalige bestuursleden van de bank kan vervolgen, raken die in snel tempo hun functies kwijt. Na hun vertrek bij de BBVA kregen zij belangrijke posities bij multinationals waarin de bank een aandeel heeft. In een week tijd zijn Uriarte, Ybarra en Ampuero opgestapt: de vice-presidenten van respectievelijk Telefónica (telefonie), Repsol (olie) en Iberdrola (electriciteit), die samen met de BBVA de top vier van de Spaanse beurs vormen.

Elke dag neemt het schandaal grotere proporties aan. De BBVA had niet alleen clandestiene rekeningen in Jersey, maar schoof met fondsen heen en weer tussen filialen in andere fiscale paradijzen als Liechtenstein, de Cayman-eilanden en Panama. Een van de bestuursleden liet zijn aandeel in de pensioenregeling overmaken naar een bank in Zwitserland.

De Spaanse oppositie en de media hebben nu het vuur geopend op Estanislao Rodríguez Ponga, de staatssecretaris van Financiën die de belastingdienst in zijn portefeuille heeft. In de jaren 1992-1997 werkte Ponga als fiscaal adviseur voor de BBVA. Hoewel de staatssecretaris zweert geen enkele weet van de geheime rekeningen te hebben gehad, is hij volgens sommige publicaties de architect van het project.

De regering-Aznar steunt haar staatssecretaris, die de belastingdienst zelfs niet achter de bank aanstuurde toen de centrale Bank van Spanje al een onderzoek was begonnen. De affaire is des te pijnlijker voor premier Aznar omdat Pongas' voorganger een halfjaar geleden moest opstappen wegens zijn aandeel in een grote beursfraude.

De oppositiepartijen bijten zich gretig vast in het schandaal. Een kleine twee weken geleden beschuldigden zij de BBVA ervan geheime rekeningen te gebruiken om geld door te sluizen naar de Baskische afscheidingsbeweging ETA - 'revolutionaire belasting'. De BBVA zou terroristische activiteiten bekostigen in ruil waarvoor bestuurders van de bank gevrijwaard zouden blijven van aanslagen en ontvoeringen. De BBVA heeft de berichten met klem ontkend.

De fusiebank BBVA bestaat nog geen drie jaar. In oktober 1999 besloten de Banco Bilbao y Vizcaya (BBV) en Argentaria (A) de handen ineen te slaan. De bank werd toen Spanjes eerste bank in beurswaarde en tweede voor wat betreft de activa. De BBVA beheert inmiddels duizenden bankfilialen, voornamelijk in Spanje en Latiijn-Amerika. De waarde van de activa van de bank ligt rond de 300 miljard euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden