SP wil nieuw onderzoek naar opname Teeven en Van Rey

De SP wil dat er 'een diepgravend en onafhankelijk' onderzoek komt naar de zogenoemde Teeventap. Dat is de mislukte opname van een telefoongesprek dat toenmalig staatssecretaris Fred Teeven van Justitie in 2012 voerde met de van corruptie verdachte VVD'er Jos van Rey uit Limburg.

Jos van Rey.Beeld anp

Aanleiding voor het verzoek is de twijfel die twee hoogleraren zaterdag in het radioprogramma Argos uiten over een storing, die ertoe zou hebben geleid dat de tap niet werd genomen. Argos achterhaalde de naam van het betrokken bedrijf en plaatst nieuwe vraagtekens bij de kwestie.

De oorzaak van de storing is ondanks onderzoek nooit duidelijk geworden, maar de hoogleraren sluiten opzet niet uit. Mogelijk is de stekker er uitgetrokken. De leverancier van het tapsysteem, Verint, handelde ook nog eens tegen allerlei regels in, stellen ze.

Volgens SP'er Michiel van Nispen is het meest ernstige scenario dat de geluidsopname wel is gemaakt, maar onder druk van mensen op belangrijke posities niet is bewaard. 'Het gaat over de integriteit van de opsporing en de zorgvuldigheid van de bewijsgaring. Ik verwacht dat minister Ard van der Steur van Justitie zelf ook precies wil weten hoe dit zit.'

Bedrijfsgeheim

De fabrikant van de aftapapparatuur van de Nederlandse politie wil geen openheid van zaken geven over de storing waardoor een telefoongesprek tussen staatssecretaris Fred Teeven en de van corruptie verdachte Jos van Rey werd gemist. Het is nu aan de rechter om de fabrikant tot tekst en uitleg te dwingen.

Verint geeft 'omwille van bedrijfsgeheim' geen inzage in de storingsmeldingen die het bedrijf op de dag van het bewuste gesprek heeft geregistreerd. Dat schrijven onderzoekers van de Auditdienst Rijk (ADR), die het falende afluistersysteem op verzoek van de Tweede Kamer hebben onderzocht.

Niet opgenomen

Op 20 september 2012 om 13.41 uur belde de Roermondse wethouder Jos van Rey met partijgenoot en staatssecretaris van Justitie Fred Teeven. Van Reys telefoon werd afgetapt omdat er een onderzoek naar corruptie tegen hem liep. Toch werd dit gesprek nooit vastgelegd. Niemand zou ooit van het telefoontje hebben geweten, als Van Rey zelf het zich niet had herinnerd. Het Openbaar Ministerie heeft vervolgens na herhaald verzoek van zijn advocate de gespreksgegevens bij de telefoonmaatschappij kunnen achterhalen.

Toen was dus de vraag: waarom is dat gesprek, met mogelijk voor Van Rey ontlastende en voor Teeven belastende informatie, niet opgenomen? Een storing in de stroomvoorziening van de aftapinstallatie, verklaarde minister Opstelten van Justitie een jaar later aan de Tweede Kamer. Die wilde meer weten. Had iemand de stekker eruit getrokken?

Dat wordt niet duidelijk uit het ADR-rapport. De politie is voor controle op het aftapsysteem geheel afhankelijk van leverancier Verint. Die heeft de storing, die van 13.14 tot 14.04 duurde en 1.800 taps lamlegde, wel geregistreerd maar wil er geen details over kwijt.

De onderzoekers van ADR hebben alleen vastgesteld 'dat er een instabiliteit is opgetreden en dat de verbinding met de opslag is verbroken'. Normaal worden zulke storingen opgevangen door een reservesysteem, maar dat was om een of andere reden ook buiten werking. Verint geeft daarover geen uitleg. De onderzoekers van ADR hebben daarmee genoegen genomen.

Toevallige storing?

Het incident werd door Verint niet gemeld, er werd geen proces-verbaal opgemaakt en het systeem werd zonder toestemming van de politie gereset. Hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen concludeert dat opzet waarschijnlijker is dan een toevallige storing.

Zwakke punt van deze complottheorie is dat Teeven dan veel risico moet hebben genomen. Zijn secretaresse wist dat Van Rey zou bellen, weten we uit een wél afgetapt gesprek eerder die dag. Zou Teeven dan het aftapbedrijf hebben opgedragen de stekker uit het systeem te trekken, zodat zij niet afgeluisterd konden worden? Had hij Van Rey dan niet beter mondeling kunnen spreken? Van wissen achteraf lijkt geen sprake. Dat is technisch vrijwel onmogelijk zonder sporen na te laten.

Hoogleraar computerbeveiliging Bart Jacobs van de Radboud Universiteit in Nijmegen acht opzet daarom minder waarschijnlijk. 'Het kan best een ongelooflijk banale opeenvolging van fouten zijn geweest. Maar het blijft onbegrijpelijk dat een bedrijf daarmee wegkomt.'

Van Reys advocate Gitte Stevens zal Verint waarschijnlijk als getuige willen horen in de zaak. Als de rechter dat verzoek inwilligt, kan het bedrijf zich tegenover de rechtbank niet meer beroepen op bedrijfsgeheimen.

Verint wilde vrijdag geen commentaar geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden