SP: de gulden ging te goedkoop in euro op

Van onze verslaggeverDouwe Douwes

DEN - Kregen Nederlanders te weinig euro's voor de guldens die zij in de oudjaarsnacht van 2001 inleverden? Het is al jaren onderwerp van fel debat tussen economen, centrale bankiers en politici. Het wetenschappelijk bureau van de SP doet een duit in het zakje met een nieuw onderzoek. Conclusie: de gulden is met een onderwaardering van 4 tot 5 procent in de euro opgegaan.


Aan de vraag hoe erg dat is, waagt het onderzoek zich niet. Hoewel de Nederlanders minder op hun bankrekening kregen dan redelijk was geweest, waren ook de prijzen lager. 'Het is dus niet zo dat een te lage waardering een automatisch koopkrachtverlies van 4 tot 5 procent betekent', schrijft financieel woordvoerder Ewout Irrgang in het voorwoord van de studie. Zijn partij - de SP - was overigens tegen de invoering van de euro.


Joost van Dijke, die het SP-onderzoek heeft uitgevoerd, vergelijkt de toenmalige prijsniveaus in Nederland met die van andere landen in de eurozone - een zogeheten koopkrachtpariteitenanalyse. Het idee is dat de wisselkoers tussen landen in evenwicht gelijk is aan de verhouding tussen de prijsniveaus. Hij concludeert dat de koers van de gulden in 1999, toen de instapkoers naar de euro werd vastgezet op 2,20371 gulden, 4 tot 5 procent te laag was.


Het wellicht belangrijkste effect van de onderwaardering was op korte termijn positief. Nederlandse diensten en producten waren relatief goedkoop, en werden zo aantrekkelijk voor het buitenland. De keerzijde is dat import duurder werd, en dat leidt in de regel tot inflatie.


De geruchten over de onderwaardering van de gulden kregen in 2005 wind in de rug toen Het Parool uit de mond van DNB-directielid Henk Brouwer optekende dat de gulden inderdaad te goedkoop de euro in was gegaan. Toenmalig minister Zalm van Financiën zei daarop dat de instapkoers inderdaad niet klopte, een uitspraak die hij later introk.


Ook Brouwer zei dat hij verkeerd geciteerd was. Wat hij had bedoeld was dat de gulden destijds was ondergewaardeerd ten opzichte van de Duitse mark. De ophef leidde zelfs tot oprichting van een stichting Wisselverlies die zich voornam via de rechter het vermeende verlies aan koopkracht terug te halen bij de Europese Unie en de staat.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden