Soulsister

Haar reputatie van Madam Melancholia kan bij het grofvuil worden gezet. Zangeres Joan As Police Woman is door een dal gegaan en herboren. Luister maar naar haar nieuwe album.

De winters trekken altijd een stevige wissel op haar gemoed, maar die ene wintermorgen in 2011 was wel een dieptepunt. Joan Wasser (43) werd wakker en voelde een depressie aankomen, 'terwijl ik van nature geen neerslachtig persoon ben'. Ze weet nu dat ze in zulke situaties met vrienden moet praten. 'Veel van mijn beste vrienden zijn boeddhist.' Ze zeiden: 'Ervaar je emoties niet langer als feiten. Doe een stap terug en ervaar ze als stromen die door je heen gaan zonder dat je er zelf deel van uitmaakt.'


Ze schenkt een licht verbaasde ja-ik-kon-het-ook-niet-gelovenblik aan de verslaggever en laat een spottend, maar goed gehumeurd lachje ontsnappen. In een Amsterdams restaurant vertelt de Amerikaanse zangeres Joan Wasser, op het podium Joan As Polic e Woman, over haar persoonlijke groei en haar nieuwe album The Classic, dat daarvan de weerslag is.


De New Yorkse zangeres, van oorsprong een klassiek geschoolde violiste, had, voordat ze in 2006 debuteerde met een solo-album, er al een indrukwekkende carrière opzitten als sessiemuzikante. Ze werkte voor Lou Reed, John Cale, Sheryl Crow, Elton John en Scissor Sisters. Ook speelde ze in de bands van Rufus Wainwright en Antony & The Johnsons.


Haar debuut Real Life (2006) werd door critici juichend ontvangen. Een bedachtzame, zachtaardige luisterplaat, doortrokken van een troostend spoor van melancholie. In de daaropvolgende albums bleek dat een constante: somberte voerde de boventoon. Real Life was in sfeer doortrokken van de dood van haar vriend Jeff Buckley, die negen jaar eerder verdronk. Het daaropvolgende album, To Survive (2008), stond in het teken van het overlijden van haar moeder. En hoewel bij The Deep Field (2011) de wolken al een omtrekkende beweging maakten, spat nu, met uitbundige soulmuziek als de verlosser, de bevrijde de ziel van The Classic af.


Haar reputatie van Madam Melancholia maakt Joan Wasser vandaag ook niet waar. 'Het was moeilijk me los te maken, zoals vrienden adviseerden, om getuige te worden van mezelf. Het was een worsteling om waakzamer te worden tegenover de dingen die ik mezelf emotioneel had wijsgemaakt. Want dat is toch het enige wat je hebt als artiest, je emoties?'


Dat ze te streng was geworden voor zichzelf, te kritisch - daarover gaat het eerste nummer Witness, op haar vierde album The Classic. Klinkt dat vaag? Het nummer zelf is open en direct. Een rollende snaredrum introduceert de strijdlustige nieuwe positivo-Joan, die, gestut door pompende r &b, ten strijde trekt met een knorrende baritonsax en een legertje achtergrondamazones. 'Ive been playin' the part of a prisoner in a fable created by none other than me.'


Daarna Holy City: uptempo soul die aan Motown en Hi Records doet denken, met een smeuïge blazerssectie en uitdagende damesstemmen. The Classic is jarenvijftigdoowop, heerlijk in zijn naïviteit. Een nummer volledig opgetrokken uit de stemmen van Wasser zelf, haar achtergrondkoortje, collega singer-songwriter Joseph Arthur, die het baslijntje verzorgt, en stand-up-comedian Reggie Watts, die als human beatbox de percussie doet. Een eer- betoon aan genoeglijke liefde. Joan: 'I am home in your arms and it's solely joyful.' De lieve meisjes achterin: 'Could it be that you, you are the one whoahoo-whoahoo-whoa.'


Wasser heeft de ramen tegen elkaar open gezet om het gemoed eens flink door te luchten. 'Op sommige nummers ben ik aan het brullen. Vroeger dacht ik er niet aan zo te zingen of dat het goed zou kunnen klinken. Deze keer heb ik er niet over nagedacht.'


De voorzichtige suggestie dat liedjes schrijven en zingen voor haar van herapeutische waarde zijn, beaamt ze volmondig. En het wezenlijke verschil met Joan vóór The Classic is: 'Probeerde ik vroeger mensen op een beheerste wijze naar me toe te trekken, nu stap ik naar voren en presenteer mezelf.'


Ze lacht en je kunt je moeilijk voorstellen dat dit de dame was die in het verleden bij vragen over Jeff Buckley in huilen uitbarstte, waardoor een interview verder onmogelijk was. Van tevoren werden journalisten al gewaarschuwd: 'Níét Jeff noemen.'


Alweer een tijdje geleden zei ze tegen een Amerikaanse krant dat nadat Jeff was gestorven, ze zich weer als een een baby had gevoeld, dat ze alles opnieuw moest leren. De vraag luidt dus: waar bevindt ze zich nu?


Wasser: 'Ik heb op een pijnlijke manier veel geleerd van Jeffs overlijden. Zijn dood werkte als een katalysator om te gaan zingen. Het was geen keuze. Eigenlijk wilde ik schreeuwen. Het voelde alsof God me groot onrecht had aangedaan. Ik had een vorm van verlossing nodig, want het leek lange tijd alsof de pijn nooit zou overgaan. En dat schreeuwen kwam eruit als zingen.'


Pas de laatste vijf jaar heeft ze het gevoel dat ze zijn dood enigszins heeft verwerkt. Half tegen zichzelf: 'Mensen zijn zo ontzettend aardig tegen me geweest in die periode. Ze zeiden tegen me dat het eerste jaar van zijn dood het ergste zou zijn.' En dan, harder, alsof het de clou is van een macabere grap: 'Maar dat ene jaar duurde wel allejezus veel langer. Ha ha ha.'


Ongegeneerd. Joan mag weer.








Uit Save Me op Real Life (2006)


I don't want to live for tomorrow. I don't want to live for the dying chance


If you're already good as gone. Save me.


Uit To Survive op To Survive (2008)


I know what it means to be sad. It never goes.


So learn to hold it close as a friend 'cause we never know how much we can take before we break.


Uit Human Condition op The Deep Field (2011)


The human condition makes me melt inside


So much hope in people's eyes. So much living in their hands


It's real that hope, It's true that love.


Uit Shame op The Classic (2014)


Give me a reason to keep it around. Cos I am tired of wearing the crown of thorns.


I'm not here to be the suffer for the fears of all human kind. I'm here to sing.


geloof, hoop & liefde


Positief zonder vrolijkheid


The Classic klinkt soul. Volgens Wasser omdat die muzieksoort bij uitstek geschikt is een positieve boodschap te brengen op een volstrekt onsentimentele manier. Denk aan Stevie Wonders Isn't She Lovely, waarin hij de geboorte van dochter Aisha bezingt. Wasser: 'Misschien wel de meest positieve boodschap op misschien wel de meest dope groove in de popmuziek.'


The Classic komt morgen uit (PIAS). Joan As Police Woman speelt 18/3 in De Effenaar, Eindhoven, en 19/3 in de Melkweg, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.