Soulkoning, zeker in Nederland

De zondag overleden Solomon Burke smolt gospel, blues en country samen. Dinsdag zou hij met De Dijk optreden in Paradiso.

Solomon Burke was niet alleen een van de grootste (ook in omvang) soulzangers, maar ook een van de eersten in het genre. De term soulmuziek bestond eigenlijk nog niet toen hij in 1961 zijn eerste hit scoorde met Just Out Of Reach. Vóór Solomon Burke hadden zangers als James Brown, Ray Charles en Sam Cooke weliswaar al hits gehad, maar dat waren op zich zelf staande fenomenen. Het was Burke die Jerry Wexler, baas van het Atlantic label, overtuigde dat die wonderlijke samensmelting van gospel, blues en country op Just Out Of Reach meer potentie had. Burke maakte daarmee de weg vrij voor zangers als Wilson Pickett, Joe Tex en Otis Redding.


Gisteren overleed Burke (geboren in Philadelphia, 21 maart 1940), in het vliegtuig van Los Angeles naar Schiphol. Morgen zou hij optreden in Paradiso. Naast soulzanger was hij ook begrafenisondernemer en predikant in zijn eigen House Of God For All People in Los Angeles. Hij laat 21 kinderen, 90 kleinkinderen en 19 achterkleinkinderen na. Gekscherend zei hij wel eens dat hij bij het lezen in de bijbel was blijven hangen bij de regel 'gaat heen en vermenigvuldig u'. En hoewel hij zich de benoeming door een Amerikaans radiostation in 1964 tot King Of Rock 'n' Soul liet welgevallen, trok hij zich op diverse momenten in zijn leven terug uit de muziek om op andere manieren de kost te verdienen.


In de jaren 1961-1965 was het niet Wilson Pickett of Otis Redding, maar Burke die het meeste geld voor Atlantic opbracht. Met hits als Cry To Me, If You Need Me, Down In The Valley en Everybody Needs Somebody To Love. Dit met Bert Berns gecomponeerde nummer zou in datzelfde jaar worden opgenomen door de Rolling Stones en in 1980 een tweede leven krijgen dankzij The Blues Brothers in hun gelijknamige film.


Burke zelf had zich toen al een jaar of tien op de vlakte gehouden. Hij was eind jaren zestig bij Atlantic vertrokken, maar het lukte hem niet zijn loopbaan het vervolg te geven dat paste bij zijn talent.


Zoals de meeste soulsterren uit de jaren zestig wist hij geen antwoord te geven op de discomuziek die eind jaren zeventig doorbrak. Toch zou hij in 1984 een van zijn allermooiste platen uitbrengen, Soul Alive, een live dubbelelpee met daarop een registratie van een door Burke in 1981 in een kleine club gegeven optreden.


Op dit album zijn de vele kanten van Burkes zangkwaliteiten goed te horen. Even makkelijk wisselde hij van soul naar blues om vervolgens zijn spirituele boodschap te verkondigen. Dit artistieke hoogtepunt zou hem eindelijk weer een behoorlijke platendeal opleveren en in Nederland in 1986 resulteren in zijn grootste hit: A Change Is Gonna Come, een cover van Sam Cooke.


Daarna was het weer jaren stil zijn rond zijn persoon. Totdat in 2002 het blueslabel Fat Possum met het geniale idee kwam Burke liedjes van zijn bewonderaars te laten opnemen. Don't Give Up On Me bevat liedjes van onder anderen Tom Waits, Elvis Costello en Brian Wilson. Burke zong ze met precies de juiste frasering en timing. De plaat werd wereldwijd bejubeld en zou van Burke ook in Nederland een zeer geliefd podiumartiest maken. Hij was te zien op festivals van North Sea Jazz tot Pinkpop, waar hij zijn met Junkie XL opgenomen single Catch Up To My Step ten gehore bracht.


Hoewel een paar aardige albums zouden volgen, zoals Nashville en Nothing's Impossible, haalde hij zijn hoogste niveau niet meer. Ook niet op het podium, waar de zich in een rolstoel voortbewegende kolos iedere avond in een troon werd gehesen. Daarom alleen al was de combinatie met De Dijk zo bijzonder. Op de plaat Hold On Tight horen we Burke weer vanuit de tenen zingen. Dat het morgen in Paradiso een legendarisch concert zou worden van Solomon Burke met De Dijk, lijdt bijna geen twijfel. Maar op het moment dat hij al weer een mogelijk keerpunt in zijn loopbaan had bereikt, werd Burke uit het leven gerukt.


Gijsbert Kamer


Dinsdag zou Solomon Burke met De Dijk in het Amsterdamse Paradiso een concert geven. Dit ter gelegenheid van het album Hold On Tight dat Burke vorige week met De Dijk uitbracht. Daarop zingt Burke in het Engels vertaalde liedjes van de Amsterdamse rockband. Het concert van De Dijk gaat in aangepaste vorm door.


'In overleg met de familie Burke en Paradiso en in de geest en naar de wens van Solomon, dient dit aangepaste concert van De Dijk gezien te worden als een celebration, een homecoming', aldus de band.


'Solomon was zeer onder de indruk van De Dijk', zegt concert promotor Venema. Nergens ter wereld was Burke zo populair als in Nederland, aldus Venema, die de zwaarlijvige zanger veelal zelf in zijn rolstoel transporteerde. 'Op een avond ging een optreden op een bruiloft niet door en had Burke een avondje vrij, wat hij verafschuwde. Of hij niet ergens mee kon zingen. De Dijk stond in de Heineken Music Hall zag ik, dus ben ik gaan bellen.' Huub van der Lubbe is verrukt, zo herinnert hij zich in een schrijven bij Hold On Tight. 'Twee dagen later spelen we twee nummers met de grootste nog levende soulman, Solomon Burke.' Het begin van een vruchtbare samenwerking.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden