Soul of a Nation in Tate Modern past in hernieuwde aandacht voor huidskleur

Het Bergen van Adriaan van Dis, een musical van The Bridges of Madison County, een festival voor de contrabas en waarom Hugo Claus de grootste toneelschrijver van Nederland is. Dit en tien andere voorspelde culturele hoogtepunten zijn de komende maanden te zien. Hier vindt u tip 8, de laatzomerse expositie Soul of a Nation: Art in the Age of Black Power in Tate Modern.

Barkley Hendricks, Icon for my Man Superman (Superman Never Saved Any Black People Bobby Seale), te zien in Tate Modern in Londen.

De laatzomerse expositie in Tate Modern, Londen, past prachtig in de hernieuwde aandacht voor huidskleur, identiteit, racisme en activisme.

Alleen al het schilderij waarmee de Londense Tate Modern de tentoonstelling Soul of a Nation: Art in the Age of Black Power begeleidt, spreekt boekdelen. Een donkere man met afrokapsel poseert naakt voor een grijze muur. Het enige dat hij naast zijn zonnebril draagt, is een Superman-T-shirt. Titel: Icon for my Man Superman (Superman Never Saved Any Black People - Bobby Seale). De naam verwijst naar de inmiddels 80-jarige activist en medeoprichter van de Black Panthers, de beweging die in 1966 ontstond ter bevrijding van de zwarten in de Verenigde Staten - een bevrijding die zou worden afgedwongen 'met alle nodige middelen'.

De tentoonstelling in Londen wordt duidelijk geen luchtige zomerexpo. Wel een die een paar dingen wil rechtzetten wat betreft burgerrechten en gelijkheid - ook en met name in de kunst - en daarvoor bij het begin begint: de Black Power-beweging.

Dit is een van de 14 voorspelde culturele hoogtepunten. Klik hier voor de overige tips.

Het is in deze tijd van maatschappelijke discussies over afkomst, blijvende ongelijkheid, Black Lives Matter en de te witte lijst van Oscargenomineerden was deze presentatie te verwachten. In de museale kunstwereld is de kwestie al een tijdje opgevlamd, door de Venetiaanse Biënnale van Okwui Enwezor in 2015 en het nieuwe National Museum of African American History and Culture in Washington. Denk ook aan de aangekondigde slavernijtentoonstelling in het Rijksmuseum en de discussie over het op de Whitney Biennial getoonde schilderij Open Casket, waarin de blanke kunstenaar Dana Schutz het vermorzelde gezicht van de vermoorde zwarte puber Emmett Till afbeeldde.

Tates initiatief sluit daarbij naadloos aan: de moord op Till in 1955 was destijds een katalysator voor de Civil Rights Movement. In het verlengde daarvan ligt de periode die in Londen belicht wordt. Tussen 1963 en 1983 lieten de African Americans in de VS met nieuwe verontwaardiging en kracht van zich horen. Het activisme zocht zich een weg naar buiten, niet alleen met opstanden en in de politiek, ook in de sport, muziek literatuur en film.

In de door witte mannen gedomineerde kunstwereld was het niet anders. De reactie hierop werd voor het eerst gevormd door de New Yorkse Spiral Group, waarin kunstenaars als Romare Bearden en Norman Lewis met fotomontages en abstracte schilderijen een koevoet tussen de deur van het blanke kunstestablishment wilden zijn. Waarna ontwikkelingen zich snel uitbreidden naar Chicago en Los Angeles.

Afgaande op de grote hoeveelheid onbekende namen die Tate zal tonen heeft deze ontwikkeling mondiaal nog steeds niet de erkenning opgeleverd die ze nastreefde. Wellicht draagt deze tentoonstelling ertoe bij. Alleen daarom al een verplicht nummer.

Soul of a Nation: Art in the Age of Black Power, 12/7 t/m 22/10, Tate Modern, Londen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden