Sotsji

Daar waren ze weer, de internetfilmpjes waarin Russische bullebakken homo's aftuigen. De afgelopen weken kwamen ze herhaaldelijk voorbij, onder meer in EO's 3Onderzoekt en afgelopen zondag in de reportagereeks Achter de bergen van Sotsji van Jelle Brandt Corstius. Ze blijven schokkend, maar dat was ook de bedoeling van de Russische propagandisten.


Woensdag werden er opnieuw getoond, nu in Leve Sotsji! (VARA), een journalistieke talkshow met activistische inslag. Schrijver Arthur Japin opende in beremuts en sjaal. Hij was er helemaal klaar voor, had zichzelf per open brief in deze krant aangeboden als homoseksueel delegatielid voor de Olympische Spelen, maar helaas: hij mocht dus niet mee met Mark Rutte en Willem Alexander.


In Leve Sotsji! besprak hij het onderwerp nogmaals. Met de aandacht in eigen land voor het onderwerp zit het wel goed: de show werd gevolgd door de voortreffelijke documentaire Out there van Stephen Fry, en het zal niet het laatste keer zijn dat het onderwerp langskomt.


Wie meer over Rusland en de Russen te weten wilde komen kwam bij Japin bedrogen uit. Japins programma ging minstens voor de helft over Nederland. Alleen documentairemaker Kris van der Veen vertelde hoe hij in Moermansk was opgepakt na het filmen voor een documentaire over homo's aldaar. Drie sporters vertelden over hun coming-out. Een jongen vertelde over zijn leven nadat hij uit de kast was gekomen bij Arie Boomsma.


Fenomenaal was een optreden van Carlo Boszhard, die in een treffende imitatie van Wim Sonneveld diens lied Het dorp zong, voorzien van nieuwe tekst: 'Langs het tuinpad van Rob Verlinden'. Het was even onvervalst VARA-cabaret, uitgerekend door Boszhard, wiens TV-Kantine nooit dieper snijdt dan de oppervlakte van de lachspiegel.


Over Rusland was iedereen in de studio het eens. De rest van Nederland bleek een ander verhaal.


Japin had afgelopen tijd gedacht 'dat heel Nederland zou opstaan', vertelde hij, 'Maar het leek wel of het Nederland niets interesseerde'.


Zo legde Leve Sotsji! gaandeweg steeds meer - en opnieuw - bloot dat de tolerantie in Nederland nog te wensen overlaat. Japin loopt niet hand in hand over straat met zijn vrienden, vertelde hij. Margriet van der Linden ook niet: 'Alleen in een groot bos, dan durven we het.'


Presentator Harm Edens kreeg in Amsterdam-West ooit een baksteen door de ruit. Toen hij in een filmpje over de snelweg rende, stroomde het reacties op sociale media: 'Doodrijden, die homo.'


Diepdroevig. Maar spannend werd Leve Sotsji! pas in een gesprek met minister Jet Bussemaker, waar zij de ondankbare taak had de diplomatieke dooddoeners te verkondigen als 'Ik vind dat je sport en politiek uit elkaar moet houden'. Typisch Nederland, vond Van der Linden: 'Aan de voorkant zijn onze standpunten over homorechten prachtig geregeld. Maar het signaal aan de achterkant is: we nemen het op dit moment even minder serieus.'


Japin riep Mark Rutte op 'een zichtbaar statement' te maken in Sotsji. Met een regenboogvlag zwaaien. Een roze stropdas dragen.


Kan, maar nuchterder was het commentaar van zwemmer Johan Kenkhuis: 'Wij voelen helemaal niet dat de regering of het koningshuis mee is. We waarderen het wel, maar het is niet nodig.'


Misschien kan Kleintje Pils daar nog een mooi liedje van maken dat zal schallen in Sotsji.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden