Sotheby's veilde gestolen reliëf van Schoonhoven

Veilinghuis Sotheby's heeft dit voorjaar een reliëf van Jan Schoonhoven geveild dat op 22 maart was gestolen uit het Museum van Bommel van Dam in Venlo. Dat heeft NRC Handelsblad dinsdag gemeld. Opmerkelijk is dat het Londense veilinghuis eerder door het Art Loss Register (een databank voor gestolen kunstwerken) was getipt dat het 'mogelijk' om een gestolen kunstwerk ging.

AMSTERDAM - Dat het betreffende werk gestolen was, kwam pas enkele dagen na de veiling, op 27 juni, aan het licht. Het witte reliëf, van beschilderd papier-maché, werd voor ruim 210.000 euro gekocht door de Londense galeriehouder James Mayor. Die liet het zien aan zijn collega Paul van Rosmalen van de Amsterdamse kunsthandel Borzo, kenner van het oeuvre van de Nederlandse minimalist.


Het viel Van Rosmalen op dat het werk 'verdomd' veel leek op een van de gestolen reliëfs uit Venlo. Nadere bestudering wees er bovendien op dat de titel op de achterzijde was vervalst. Het referentienummer 'R 69-32' was veranderd in 'R 69-39'. Opmerkelijk, want Van Rosmalen had al eerder een andere 'Schoonhoven' met datzelfde nummer in bezit gehad.


Van Rosmalen informeerde direct het museum (die het werk in bruikleen had), de eigenaar en Sotheby's. Overigens had directeur Rick Vercauteren van Museum van Bommel van Dam al direct na de diefstal de KLPD, Interpol en het Art Loss Register (ALR) ingeschakeld. 'Binnen 36 uur staat het dan online.' Volgens Vercauteren heeft het veilinghuis een 'enorme blunder' gemaakt. 'Na zo'n diefstal moet je elke Schoonhoven die op een veiling wordt aangeboden extra aandacht geven.'


Hoe het kon dat Sotheby's het werk toch ter veiling bracht, ondanks een waarschuwing van het ALR, blijft een raadsel. Volgens Chris Marinello van het ALR is het uitzonderlijk dat het veilinghuis niet direct maatregelen nam. 'Er zijn minder belangrijke aanleidingen geweest waarom veilinghuizen de herkomst van een kunstwerk hebben betwijfeld en uiteindelijk teruggetrokken. Ze moeten bij Sotheby's wel een heel goede reden hebben gehad het werk, na onze waarschuwing, toch te veilen.'


Sotheby's laat in een reactie weten inderdaad door het ALR vóór de veiling te zijn benaderd. Maar : 'De titel op de achterkant op ons werk kwam niet overeen met hun gegevens (van het ALR, red.) en het ALR heeft er daarna niet langer bij ons op aangedrongen het toch als een gestolen kunstwerk te zien.' De veiling is inmiddels geannuleerd.


Het reliëf behoort tot de vier kunstwerken (drie van Schoonhoven en een van Tomas Rajlich) die uit het Venlose museum werden ontvreemd. Vorige week werd bekend dat twee van de drie Schoonhoven-reliëfs door een heler bij de Amsterdamse politie zijn afgeleverd, waarna hij gelijk werd ingerekend. Bemiddelaar bij deze transactie was Arthur Brand, 'kunstonderzoeker' en gespecialiseerd in het opsporen van gestolen kunstwerken.


De heler, iemand met een 'crimineel verleden', had contact met Brand opgenomen omdat hij drie reliëfs van Schoonhoven in zijn bezit had gekregen. Een van die drie werken had de man aangeboden bij Sotheby's Amsterdam, die het in Londen liet veilen. Pas toen de man zijn geld van Sotheby's niet ontving en op onderzoek uitging, werd het hem, volgens Brand, duidelijk dat het een gestolen werk betrof, net als de twee andere.


Ook Brand meent dat Sotheby's het werk nooit had mogen veilen. 'Het is een schande dat dit is gebeurd. Als het klopt dat het Art Loss Register Sotheby's heeft gewaarschuwd, dan kun je de tent wel sluiten als veilinghuis. Voor verzamelaars is een aankoop een investering. Die blijkt dan vervolgens niets meer waard te zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden